Grootste platenbeurs ter wereld: ‘Hoezo, 7500 euro voor een grammofoonplaat?’

“Dit is de grootste platenbeurs van de wereld”, zegt eigenaar en organisator Stephan van Zal van de Mega Record & CD Fair. Dit jaar voor de 58ste keer in de Brabanthallen in Den Bosch. ‘De grootste platenbeurs van de wereld’ is geen grootspraak. Standhouders uit verre landen die ik sprak en vroeg waarom ze helemaal naar Nederland waren gekomen, keken me meewarig aan. Alsof ik niet wist dat dit de grootste platenbeurs was en dat je voor de meest bijzondere platen hier moest zijn.

Stephan van Zal

Twee keer per jaar, in april en november, zijn de Brabanthallen de grootste platenbeurs van de wereld. Waarom hier en niet in Amerika? Van Zal: ”De afstanden zijn daar te groot. De grootste Amerikaanse platenbeurs is in Austin, Texas. Maar die is nog niet de helft van deze beurs. Hier staat heel Europa. De meeste standhouders komen misschien niet eens uit Nederland maar uit Duitsland. Naast de Europeanen zijn er standhouders uit meer dan 32 landen. Uit Chili, Brazilië, Mexico, Peru tot Japan.”  

De beurs is 1600 vierkante meter groot met 552 kramen van vier meter breed. Bij elkaar zijn er voor vijftienduizend bezoekers naar schatting meer dan drie miljoenen platen en cd’s te koop. En dan zijn er nog tientallen kramen met tijdschriften, boeken, petjes en t-shirts. De Zweedse Alexander Johansson verkoopt niets en staat er met zijn collectie memorabilia van de rockband KISS. Er is een podium waar bassist Ronnie Leatherman  (76 jaar) van de psychedelische rockband The 13th Floor Elevators optreedt en popjournalist Jan Vollaard (NRC, Oor) zijn boek El Pea met platencovers presenteert. Een hal verder worden alle hoezen van het Stax-label uit Memphis getoond. Meer dan driehonderd elpees kwamen er in de jaren zestig, zeventig en tachtig uit op Stax. En ze zijn er allemaal.

Serieuze verzamelaar

De standhouders komen uit 32 landen. De bezoekers komen uit nog meer landen. Zo’n vijftienduizend zijn er, is de schatting. De voorzichtige koper loopt met een bescheiden Jumbo-tas, maar de meesten zijn op zijn minst voorzien van een rolkoffer, terwijl de serieuze verzamelaar een karretje achter zich aan sleept. 

Op zoek naar pop, rock, blues, soul, hiphop, indie, dance, punk, psych en reggae.  Sommigen zoeken wat apartere genres zoals filmmuziek of klassiek. Een enkeling is op zoek naar een peperduur uniek exemplaar dat nergens anders te koop is. En jazz? Dat is nog steeds een van de belangrijkste genres van de beurs. 

Van de drie hallen is de laatste voor een deel gevuld met stands die voornamelijk of alleen jazz verkopen. In de andere hallen is bij vrijwel elke stand minstens één bak, meestal meer met jazz te koop. Van Zal en enkele standhouders die ik sprak schatten dat jazz zo’n twintig procent van de beurs uitmaakt. De prijzen van de platen beginnen bij twee euro, maar prijzen van 100 tot 900 euro per plaat zijn geen uitzondering. Gemiddeld kosten de meeste nieuwe of bijna nieuwe jazzplaten rond de vijftien tot dertig euro. Maar wie echt iets bijzonders wil hebben zal duizenden euro’s moeten schuiven. 

David Donahue - John Gomes

John Gomes en David Donahue komen uit Los Angeles waar ze een platenzaak met veel jazz runnen. Ze komen al jaren, vaak twee keer per jaar. Het is de eerste stand waar ik een praatje maak. Nee, hun duurste plaat hebben ze niet bij zich. Die hebben ze twee weken geleden voor tweeduizend euro verkocht. In de aanbieding is nog wel Saxophone Colussus van Sonny Rollins. Voor een vriendelijke prijs van 900 euro. Het is jammer genoeg maar de tweede persing, zegt David. Een eerste persing zou voor drieduizend euro de deur uitgaan. ‘O ja’, zeggen ze als ik wil weglopen. ‘We willen graag jouw jazzverzameling kopen. Bel ons dan even. We zijn hier elk jaar.’

Jae Mo Yoon

Jae Mo Yoon komt uit Seoel, Korea. Dit jaar staat hij er voor de vierde keer. Bakken vol met voor mij onduidelijke muziek uit Korea. Er is weinig Koreaanse jazz, zegt hij. Die is in Korea niet zo populair. Het is een subcultuur. Maar K-pop wat wel populair is, heeft hij vanwege de transportkosten niet op vinyl meegenomen. Yoon: “Met onze albums willen we laten horen waar de basis van die muziek vandaan komt. Onze specialiteit zijn vinylpersingen die in andere landen niet zijn gemaakt. In Korea waren cd’s niet populair en tot 1994 werd alles nog op vinyl uitgebracht, terwijl in de rest van de wereld de muziek nog alleen als cd verscheen."

Andres Tapia Del Rio

Andres Tapia Del Rio is standhouder uit Lima, Peru.  “Dit is de vijfde keer dat ik hier ben”, zegt hij. “Ik verkoop muziek uit heel Zuid-Amerika en een beetje jazz. Ik zal je een jazzplaat uit Peru laten zien. Dit is uit 1964 en het eerste jazzalbum dat in Peru werd opgenomen. Van de Peruviaanse pianist Jaime Delgado Aparicio. Een fantastisch album dat ik voor 250 euro verkoop.”