Hoe schrijf je een recensie over een vierdaags jazzfestival waar je alle acts zou kunnen zien en horen? Bert Scheurs, festivalmanager van het herrezen Jazz Middelheim vertelt dat je inderdaad elke dag van alles kunt meemaken. Dat komt door de programmering waarbij de concerten zijn verdeeld over twee podia, met steeds een korte pauze. En tussendoor kun je dansen op de muziek van de beste jazz dj’s van dit moment. Voor hen is door middel van grote geschilderde doeken een danstent gecreëerd, het Jasm Podium, waar topnamen als Habibi Funk of DTM Funk elke dag het vinyl spinnen. 

Om te beginnen; er is bewust een keuze gemaakt om de wortels van het festival stevig te verankeren in JAZZ en niet uit te wijken naar hiphop, house, techno of aanverwante neo-soul-pop-geluiden. Improvisatie blijft op alle podia de drijvende kracht. Wel is er sprake van een eclectische programmering door de samenwerking van de makers van het jazz & urban-etnofestival Brosella (4-6 juli in Brussel) en het dj-feest Paradise City Festival van programmeur Gilles De Decker- (27-29 juni in Steenokkerzeel). Als gevolg daarvan is ook het publiek een prachtige smeltkroes van hipsters, oudere jongeren, groene muziekliefhebbers op ontdekkingsreis en excentrieke opa’s en oma’s. 

Het publiek wordt hierdoor een van de elementen van het succes. Iedereen is gekomen met hetzelfde doel; onderdompelen in de betovering van geïmproviseerde livemuziek. Ten tweede is het festival verplaatst van augustus naar het Pinksterweekend met enkele voordelen; de locatie in Park Den Brandt is op zijn mooist, de dagen zijn lang en de buitenlandse acts zijn nog in Europa voor het festivalseizoen. Met name de wat bekendere namen uit het verleden zijn internationaal. Daartoe kun je acts als Cortex, Jan Garbarek Group, Orchestra Baobab en zangeres Dee Dee Bridgewater rekenen. 

Er is ook een vertegenwoordiging van de levendige UK jazzscene met onder meer Gotts Street Park en Emma Jean Thackray, maar het grootste deel van de acts is landelijk lokaal. Zo is Stephane Galland de artist in residence en DTM Funk uit Antwerpen met de dj’s van Black Gravity Rhythms een lokale legende die internationale faam verwierf met zijn eigen label San Kofa Rythm Records. 

Stephane Galland, drummer, volhardende vernieuwer en curator van andere musici, illustreert steeds weer wat er gebeurt als je free jazz koppelt aan andere stijlen, waarbij hij ook de nieuwste geluiden uit dj-land omarmt. De drummer kreeg ruim dertig jaar geleden bekendheid als de oprichter van het Belgische avant-garde jazztrio Aka Moon. Zoals elke professionele muzikant blijft Galland relevant door mee te werken aan vele projecten en door in meerdere ensembles te spelen. 

Op Jazz Middelheim presenteert hij elke dag een andere bezetting. Dat begint op vrijdag met de introverte en integere klanken van bassiste Louise van den Heuvel (Sonic Hug) en fluitiste Lúcia Pires die samen met de drummer het trio Kanda vormen. Jimmy Giuffre zei al lang geleden dat een trio kan bestaan uit elke willekeurige combinatie van muzikanten die hetzelfde doel voor ogen hebben. In dit geval wordt de combinatie van fluit, bas en drums verrijkt met effecten, keyboards en een elektronisch blaasinstrument, de EWI. De klankmogelijkheden blijken talrijk, boeiend en op momenten voegen de stemmen van Louise en Lúcia een extra emotionele laag toe.

Tijdens de Covid-periode kreeg Galland eindelijk tijd vaker met zijn zoon, de toetsenist Elvin Galland, samen te spelen. In Middelheim treden vader en zoon op zaterdag op met een ensemble dat is uitgebreid met DJ Grazzhoppa en singer-songwriter Selah Sue. Het resultaat is een bezwerende mix. Bij de aankondiging wordt verteld dat er liveopnames worden gemaakt. Zou dat wellicht een nieuw album van Galland, Grazzhoppa of Selah Sue inluiden? Met haar rauwe kinderstem en repertoire dat aansluit bij thema’s waarmee GenZ zich kan vereenzelvigen staat ze hier voor een publiek waarvan een gedeelte speciaal voor haar gekomen is. In de handen van ‘curator’ Galland krijgt haar sound een diepere groove met ritmische verrassingen in elke maat.

Op zondag staat Galland met die andere grote Belgische vernieuwer Jeroen Van Herzeele op het podium. Met behulp van saxofoons, EWI en elektronica brengen ze jazz, acid jazz en soundscapes tot leven. Dit festivalseizoen zullen ze op meerdere podia staan om hun samenwerking verder uit te diepen. Tenslotte zal hij op zondag met een XXL-versie van zijn Rhythm Hunters op het Concert Hall podium staan. 

Die Concert Hall doet zijn naam eer aan. Het hoge podium met een achterwand met Matisse-vogel, een sterren-lampjes plafond, een geweldige geluidsinstallatie en zitplaatsen tot op het balkon zorgt voor een echte theaterambiance in de enorme tent. Luisteraars komen al ruim voor aanvang hun plaats innemen en dit leidt tot geroezemoes en rondkijken, precies zoals het publiek in een concertzaal dat doet. 

De Braziliaanse pianist Amaro Freitas vult helemaal alleen deze ruimte met zijn soloconcert. Hij vermengt Afro-Braziliaanse ritmes en inheemse geluiden met elektronische vervormers en een geprepareerde piano á la zijn held John Cage. Dan gaat zijn virtuoze pianospel langs klassieke muziek en het hele jazzspectrum in langgerekte improvisaties waarin akkoorden en dissonantie elkaar afwisselen in hoog tempo. Daarna worden de Braziliaanse invloeden sterker. Hij draagt zijn werk op aan het behoud van het Amazonegebied waar hij persoonlijk op retraite ging om de klanken van de inheemse bevolking daar te verkennen.