Opmerkelijk aan Live At Birdland van The High Society New Orleans Jazz Band zijn de naam van het orkest en de locatie waar het album is opgenomen. Hebben we hier te maken met een gezelschap dat muziek uit de slechtste buurten van New Orleans ten gerieve van de hogere standen ten gehore brengt? Of is de band vernoemd naar High society, stuk nummer acht op dit album, de standard met de beroemde klarinetsolo van Alphonse Picou? De High Society New Orleans Jazz Band onder leiding van Conal Fowkes en Simon Wettenhall is simpelweg de voortzetting van Woody Allen And His New Orleans Jazz Band waar trompettist Wettenhall en pianist Fowkes decennialang deel van hebben uitgemaakt. Wettenhall sinds 1996, Fowkes sinds 2001 – aanvankelijk op bas, later op piano. High society is de ‘signature tune’ en laat treffend horen waar de band voor staat. De High Society band is in feite de Woody Allen band zonder Woody!

Woody Allen begon zijn carrière als invloedrijk stand-upcomedian en is daarna wereldberoemd geworden als filmregisseur. Hij heeft in veel van zijn films klassieke jazz verwerkt. In Sweet and Lowdown, Midnight in Paris, Blue Jasmine, Café Society, Magic in the Moonlight en A Rainy Day in New York speelt jazz een belangrijke rol. Muziek uit de jaren twintig van de vorige eeuw, de Jazz Age, toen na de sluiting van het ‘red-light district’ Storyville muzikanten als King Oliver, Louis Armstrong en Jelly Roll Morton uit New Orleans vertrokken om emplooi te vinden in Chicago. 

Woody Allen is de artiestennaam van Allan Stewart Konigsberg (1935) als hommage aan Woody Herman, de klarinettist en bandleider. Woody Allen is de gewezen buurman en vriend van Jeffrey Epstein en een uiterst gepassioneerde en fanatieke liefhebber van klassieke jazz. Allen en zijn echtgenote Soon-Yi Previn hebben hun twee geadopteerde dochters zelfs naar jazzgrootheden vernoemd: Bechet Dumaine naar sopraansaxofonist Sidney Bechet (1897–1959) en Dumaine Street, een historische jazz straat in het French Quarter in New Orleans. Dochter Manzie Tio is vernoemd naar drummer Manzie Johnson (1906–1971). Die speelde met onder anderen Fats Waller, Louis Armstrong, Duke Ellington, Jelly Roll Morton én Sidney Bechet. En naar Lorenzo Tio (1893–1933), Bechets klarinetleraar. Woody Allen heeft een voorkeur voor New Orleans jazz uit de jaren 1910-1930 om diens primitieve eenvoud en directheid. Hij vindt moderne jazz te complex en minder prettig om naar te luisteren.

Allen is zelf een verwoed klarinettist in de stijl van George Lewis, hetgeen opvallend genoemd mag worden in het licht van de vernoeming van dochter Bechet Dumaine! Na het horen van een plaat van Sidney Bechet begon Allen op veertienjarige leeftijd op sopraansax, het instrument van zijn belangrijkste idool. Hij vond Bechets felle, virtuoze en uiterst dominante stijl echter zo moeilijk te evenaren dat hij overstapte op klarinet en zijn spel modelleerde op het lyrische, emotionele en ‘zoete’ geluid van George Lewis. Om het authentieke New Orleans-geluid optimaal te reproduceren speelt hij evenals Lewis op een Albert-systeem klarinet. In Allens spel is echter ook de ruwere, expressieve speelstijl van Johnny Dodds te horen.

Gedurende bijna vijftig jaar speelde Woody Allen op maandagavond met zijn band New Orleans-stijl classic jazz in New York. Vanaf 1971 steevast in Michael’s Pub, vanaf 1997 in Café Carlyle. Klassiek is de anekdote dat Allen niet naar de Oscaruitreiking ging waarvoor hij genomineerd was omdat hij op die bewuste maandagavond het optreden in Michael’s Pub niet wilde missen! Oscaruitreikingen waren toen nog op maandagavond. De zakelijke en muzikale leiding van het orkest berustte bij de virtuoze banjoïst Eddy Davis, bekend van The Bunk Project en als The Manhattan Minstrel. Zijn band was Allens begeleidingsorkest en stond ook wel bekend als The Eddy Davis New Orleans Jazz Band with Woody Allen, HIER te zien in een YouTube filmpje uit 2016. 

Davis organiseerde een aantal internationale tournees. De documentaire Wild Man Blues van Barbara Kopple volgt de band tijdens zijn Europese tournee in 1996. Van die bezetting is alleen trompettist Simon Wettenhall nog bij de band betrokken, nu als co-leader. De soundtrack van de documentaire werd in 1998 met een gewijzigde bezetting opnieuw opgenomen in een kerk in New York City en is HIER te beluisteren. Zowel pianist Conal Fowkes als Eddy Davis ontvingen in 2013 een Grammy Award voor hun bijdrage aan de soundtrack van Woody Allens film Midnight in Paris (2011). Na bijna vijftig jaar kwam er door de corona-epidemie een einde aan de wekelijkse optredens op maandagavond. In maart 2020 ging New York op slot, een maand later overleed Eddy Davis op 7 april 2020 op 79-jarige leeftijd aan de gevolgen van COVID-19.

Woody Allen And His New Orleans Jazz Band is als een feniks uit de as herrezen en heeft zich na de coronacrisis gehergroepeerd als The High Society New Orleans Jazz Band. Zonder de negentigjarige Woody, al speelt hij sporadisch nog met de band, zoals vorig jaar in zijn vroegere privé-bioscoop en werkplek Maison Barnes. Het orkest treedt sinds 2024 elke donderdag op in – of all places – de Birdland Jazz Club in New York. Opmerkelijk omdat Birdland decennialang het bolwerk was van moderne jazz. Opgericht in 1949, vernoemd naar altsaxofonist Charlie ‘Bird’ Parker, het podium waarop boppers als Parker, Dizzy Gillespie, Miles Davis, Thelonius Monk, John Coltrane, Bud Powell, Stan Getz, Lester Young en vele anderen gestalte gaven aan moderne, progressieve jazz. Hoewel ze elkaar later hogelijk waardeerden maakte Dizzy Gillespie Louis Armstrong in 1949 nog uit voor een ‘plantation character’ en zei “We couldn’t take any more of that New Orleans music. That was Uncle Tom music, we simply had to get away from that.” Maar als iets zeker is, dan is het dat niets zeker is. Rock & Roll maakte furore in de jaren zestig van de vorige eeuw, Birdland moest in 1965 zijn deuren sluiten.

In 1986 heropende Gianni Valenti Birdland waar jazzgroten als Oscar Peterson, Dave Brubeck, Tony Williams, Maynard Ferguson, Freddie Hubbard, McCoy Tyner, Michael Brecker, Clark Terry en Ron Carter graag optraden. In de kelder opende Valenti in 2018 het ‘state-of-the-art’ Birdland Theater, een sfeervolle zaal met honderd zitplaatsen. Birdland bestaat nu uit de Birdland Jazz Club en het Birdland Theater. Anders dan men zou verwachten programmeert Birdland tegenwoordig ook orkesten met repertoire uit de Jazz Age en Swing Era. Muziek waar het in 1949 juist tegen in opstand was gekomen! In het Birdland Theater treden elke maandag en dinsdag Vince Giordano and The Nighthawks op (bekijk HIER het optreden van 10 februari jl.), elke woensdag David Ostwald's Louis Armstrong Eternity Band (bekijk HIER het optreden van 11 februari jl.) en elke donderdag The High Society New Orleans Jazz Band (bekijk HIER het optreden van 12 februari jl.). De concerten worden gestreamd op RadioFreeBirdland.

New York is nog steeds de hotspot waar jazzmusici uit de gehele wereld naartoe trekken. Ook het mekka voor classic jazz-aficionado's die hun hart kunnen ophalen in een van de vele clubs: Mona’s, The Ear Inn, Smalls, Arthur’s Tavern, Mezzrow, The Django, The Lions Den enz. En in het Birdland Theater waar op 22 en 29 augustus 2024 het album Live At Birdland werd opgenomen. Ook de bezetting van The High Society New Orleans Jazz Band is een internationale mengelmoes: Simon Wettenhall komt uit Australië, Conal Fowkes werd geboren in Zambia, groeide op in Mexico en studeerde klassieke piano in Engeland en Josh Dunn komt eveneens uit Australië, uit Tasmanië. De leden van het orkest zijn allen uitmuntende, allround en veelgevraagde musici die in New York hun passie voor New Orleans jazz kunnen belijden. Zeven individualisten met ieder een eigen inbreng die samen authentieke classic jazz ten gehore brengen. 

Het album begint en eindigt enigszins macaber. Het begint met een treurzang op weg naar het kerkhof, Flee as a bird, dat overgaat in Oh, didn’t he ramble, de traditionele New Orleans-begrafenissong waarbij op de terugweg van het kerkhof de nadruk wordt gelegd op het fun-aspect in ‘funeral’. Het orkest geeft hiermee direct zijn visitekaartje af. Het album sluit af met When I leave this world behind. Met drie zangers in het orkest wordt er natuurlijk veel gezongen maar Eddie Condon zei al ‘they don’t hurt anyone.’ Een hoogtepunt is Shreveport stomp, een song van Jelly Roll Morton uit 1924, dat hij in 1928 opnam met klarinettist Omer Simeon. Sindsdien is het een populaire klarinet-feature. Op dit album is de ingewikkelde compositie echter een uitsmijter voor het gehele orkest inclusief ‘drum breaks’ en een ‘press roll’-solo. Bekijk het HIER.   Uiteraard staat High society op het programma, maar helaas zonder de befaamde solo van Alphonse Picou. Tom Abbott geeft er een eigen draai aan. Vanwege de donkere, volle, houtachtige, typisch-New Orleans klank speelt Abbott ook op een Albert-systeem klarinet maar dit heeft zijn speelstijl gelukkig niet beperkt tot die van George Lewis en Woody Allen. 

In de VS worden bij de vleet classic jazz-albums uitgebracht. Het mooie album Live At Birdland roept herinneringen op aan de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw, toen er ook in Nederland volop goede classic jazz-musici en -orkesten waren die knappe platen en cd’s opnamen. Die tijden zijn over, er worden in ons land nog maar mondjesmaat classic jazz-albums uitgebracht. Alleen de Dutch Swing College Band telt nog mee en behoort tot de beste Chicago-stijl classic jazz-orkesten ter wereld. Luister maar naar hun laatste album 80 Years Classic Jazz, dat vorig jaar opgenomen werd in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag ter gelegenheid van hun tachtigjarig jubileum. Een dubbel-cd met muziek van de bovenste plank. Helaas ontbreken bij het album ‘liner notes’. Dit staat in schril contrast tot het High Society New Orleans Jazz Band-album dat vergezeld gaat van een twaalf bladzijden tellend boekje met hoogst interessante informatie van Ricky Riccardi, Director of Research Collections van het Louis Armstrong House Museum in New York. Riccardi is een tweevoudig Grammy-winnende jazzhistoricus, auteur en archivist, die wereldwijd wordt erkend als de autoriteit op het gebied van Louis Armstrong. Was er over die tachtig jaar DSC echt niets te vertellen? Een gemiste kans, jammer!

Bezetting:
Simon Wettenhall - trompet, zang
Harvey Tibbs - trombone
Tom Abbott - klarinet
Josh Dunn - banjo, gitaar
Conal Fowkes - piano, zang
Brian Nalepka - contrabas, zang
Kevin Dorn - drums

Bekijk en beluister HIER de High Society New Orleans Jazz Band in Say si si.