Ondanks zijn artistieke kwaliteit wist tenorsaxofonist J.R. Monterose nooit een breed publiek aan zich te binden. Hij was liever waarachtig dan succesvol. Hij speelde liever ‘dom en warm’ dan ‘intelligent en koud’. Hij stond wantrouwig tegenover de commerciële kant van de muziekindustrie en koos voor een eigenzinnig carrièrepad. Hij was geen netwerker die wilde meedraaien met de Manhattan-elite. Monterose was een man van het leven, trouwde enkele keren, hield van vissen en gokte weleens op paarden. Hij registreerde het gezang van vogels en improviseerde erop.

Platenrecensent Tomas Baum hoorde bij beluistering van het Monterose’s album Jaywalking een ‘onderschatte blazer’ (De Morgen, 15 oktober 2001). Marc Van den Hoof (1946-2024) sprak over de ‘veronachtzaamde’ Monterose in zijn radioprogramma ‘Come Sunday’ (Klara, september 2010). Tijd dus voor een herontdekking van deze vergeten tenor. Sid Gribetz ging ons op 17 maart 2024 overigens voor. Hij besteedde vijf uur radio aan Monterose’s muziek op de Amerikaanse zender WKCR-FM. Graag maken we u attent op Monterose’s Original Quartet & Quintet Complete Studio Recordings: een 2-cd (Gambit 69295) met daarop de albums The Message, In Action, J.R. Monterose en The Prestidigitator.

JR Monterose
JR Monterose (JRM) werd geboren op 19 januari 1927 in Detroit, Michigan. Voluit is zijn naam Frank Anthony Peter Vincent Monterose Jr. Hij spelde zijn naam zonder de puntjes in ‘JR’. De ouders van JRM kwamen uit het Italiaanse Calabrië. Vader Frank Monterosso (geboren 1895) en moeder Jeanette Barone (1896-1970) trouwden op 9 januari 1914 in Utica, NY. De familie was in 1908 naar de Verenigde Staten uitgeweken. Thuis werd Italiaans gesproken (voetnoot 1).

De familie verhuisde in 1928 naar Utica, een middelgrote stad centraal in Upstate New York (er zijn in de VS overigens wel twintig stadjes met de naam Utica). Vader Frank liet het gezin vroeg in de steek, zodat de jonge Frank hoofdzakelijk opgevoed werd door zijn moeder en zijn twaalf jaar oudere zus Evelyn. Zijn ouders waren niet bijzonder muzikaal. Zijn vader was kapper; moeder werkte in een wasserij. JRM volgde lessen aan de Proctor High School, de enige middelbare school in Utica. Hij leerde klarinet op zijn dertiende en speelt mee in het Utica Junior Symphony Orchestra. Op zijn vijftiende heeft hij zijn eerste saxofoon. Hij volgt daarvoor lessen bij Pete Mondell in New York. Door zelfstudie bekwaamt hij zich enkele uren per dag. Nadat hij Tex Beneke (1914-2000) hoorde bij het orkest van trombonist Glenn Miller, kiest hij voor de tenor.

Op zijn zestiende studeerde JRM bij Nick Cesarone van het Syracuse Symphonic Orchestra. In Utica is zijn leraar gitarist en pianist Sam Mancuso. Muzikanten hadden meestal ook een ander beroep, muzikant waren ze erbij. Mancuso was hoofdboekhouder in een firma in Utica en Charles Mingus is ooit postbode geweest. Monterose’s professoren sporen hem aan in de praktijk te gaan oefenen: ‘When you play with experienced players, they raise your level of playing’.

Op 18 januari 1945 werd JRM opgeroepen voor militaire dienst. Hij werkte toen in de Silver Rail Night Club aan de Lafayette Street in Utica. Zijn thuisadres was 559 Bleecker Street. Utica. In 1947-1949 doet JRM ervaring op in dansorkesten in en rond New York; in 1949 in een orkest van trompettist Dan Terry (1924-2011). In 1950 toert hij met trompettist Henry ‘Hot Lips’ Busse (1894-1955), die kwam in 1912 uit het Duitse Maagdenburg naar Amerika; ontsnapt aan een leven op een armoedige boerderij. Eind 1951 sluit Monterose zich aan bij een orkest van drummer Buddy Rich. Befaamde collega’s daar zijn Dave Schildkraut, Billy Byers, Allen Eager en Philly Joe Jones. Omdat JRM als solist weinig kansen kreeg vertrok hij al na enige maanden: “After six months I was drugged with my own playing”.

 JR blijft twee jaar in Syracuse, in de Casablanca en Club Embassy. In 1954 wordt hij een gevierd solist bij het Claude Thornhill Orchestra, maar ook hier was hij na zes maanden weg. Collega-saxofonisten waren Gene Quill (1927-1988) en Dick Meldonian (1930 - 2017). Hij keert terug naar Utica en speelt daar met goede muzikanten in kleine clubs, de ‘small joints’. Ook in 1954 is hij in New York te vinden (300 km van Utica) in de Nut Club in Greenwich Village, om de hoek van Club Bohemia. Een collega is trompettist Jon Eardley. Eind 1954 nodigt vibrafonist Teddy Charles Monterose uit. Bij hem werkt hij samen met bassist Charles Mingus en drummer Gerry Segal. Na wederom zes maanden houdt Monterose het ook voor gezien bij Teddy Charles. Hij wordt ingelijfd door Charles Mingus, alhoewel hij helemaal niet hield van Mingus: “You had to play his brain! Ik speel liever rustig dan elke avond in een muzikale oorlog!”

Vroege loopbaan en eerste opnamen (1955 - 1956)
(1) 6 januari 1955, Teddy Charles, New Directions Quartet introducing JR Monterose, Teddy Charles, JRM (tenorsax), Charles Mingus (bas), Jerry Segal (drums) – Mingus was voor het Metronome Yearbook ‘Musician of the Year 1954’, Monterose’s compositie ‘Jay Walkin’ is voor zijn zoon Jay Peter (Prestige LP 7078, bij Rudy van Gelder, OJC 1731)

(2) 25 februari en 9 maart 1955, Junior Bradley and his Group, The House of Bradley, Phil Sunkel (cornet), JRM (tenorsax), Wade Legge (piano), Doug Watkins (bas), Will Bradley (drums) (met opnieuw Jay walkin' voor Columbia 53040, Fresh Sound 320)

(3) 14 maart 1955, Jon Eardley, Hey There, Jon Eardley !, Eardley (trompet), JRM (tenorsax), George Syran (piano), Teddy Kotick (bas), Nick Stabulas (drums) (OJC 1746)
(Jon Eardley kwam op 25 maart 1956 mee met Gerry Mulligan, Zoot Sims, Bob Brookmeyer, Bill Crow voor een concert in het Paleis voor Schone Kunsten te Brussel. Eardley leerde daar zijn vrouw kennen. Woonde vanaf 1963 in België. Op 15 maart 1967 speelde hij in kwintet tijdens het XXe Jazzpanorama van de BRT, Zaal V.T.B. in Gent. In 1969 verhuisde hij met zijn gezin naar Keulen. Eardley werd geboren in 1928 en overleed op 1 april 1991 in Lambermont bij Verviers.)

(4) 27 mei 1955, Ralph Sharon’s All Star Sextet, Easy Jazz, met Charles Mingus en Kenny Clarke (JRM speelt tenorsax, op de hoes is altsax vermeld), Ralph Sharon is een Engelse pianist die in 1953 naar de VS emigreerde (in NYC, London 1488, Fresh Sound 320)

(5) 1 september 1955, Eddie Bert, Encore (Savoy MG 12019) en Montage (Savoy MG 12029) zijn Eddie Bert (trombone) JRM (tenorsax), Hank Jones (piano), Clyde Lombardi (bas) en Kenny Clarke (drums), in Hackensack, NJ (Eddie Bert was eveneens ‘Musician of the Year 1954’) (beide Savoy’s staan op ‘Crosstown’, 2-cd Fresh Sound 427)

Tijdens een repetitie haalde Eddie Bert (1922-2012) een Shorty Rogers-nummer tevoorschijn. JRM tegen Bert: ‘You take the solo on this one, I don’t want a solo’. Bert: ‘It’s just the changes to ‘I got rhythm’. JRM: ‘I have nothing further to say on ‘I got rhythm’!

(6) 6 januari, 11 januari en 17 januari 1956, Teddy Charles Tentet, met Gigi Gryce, JRM, Art Farmer onder pseudoniem ‘Peter Urban’, Mal Waldron (in NYC voor Atlantic 1229, Collectables 6161, ‘The Complete Tentet Vibrations’ staan op Fresh Sound 2240)

(7) 30 januari 1956, Charles Mingus Jazz Workshop, Pithecanthropus Erectus, met Jackie McLean (altsax), JRM, Waldron, Mingus, Willie Jones (drums) (in NYC, voor Atlantic, nu op diverse (goedkope) Mingus-compilaties) – Mingus bracht een ode aan de prehistorische rechtopstaande aapmens. (De Javamens werd in 1891 op Java ontdekt door de Nederlandse antropoloog Eugeen Dubois (1858-1940). De ‘Collectie Dubois’ wordt overgedragen aan Indonesië.)

(8) 4 april 1956, Kenny Dorham, K.D. and the Jazz Prophets, Vol. 1, trompettist Dorham met JRM, Dick Katz, Sam Jones en Arthur Edgehill (in NYC voor ABC-Paramount)

(9) 31 mei 1956, Kenny Dorham, ‘Round About Midnight At The Cafe Bohemia, in Greenwich Village, de eerste set is zonder gitarist Kenny Burrell (°1931), voor de tweede, derde en vierde set schoof Burrell bij – met Bobby Timmons, Sam Jones en Arthur Edgehill (Blue Note 33775)

(10) 19 juli 1956, Kenny Dorham and the Jazz Prophets, met Dorham, JRM en Edgehill, pianist mogelijk Bobby Timmons of Dolo Coker, bassist Sam Jones of Edgar Willis (ABC-Paramount, dit had Volume 2 kunnen zijn, maar bleef in de kast liggen) Monterose in 1975: “Dorham was one of the greatest leaders and players I ever worked for”.

Doorbraak als leider
(11) 21 oktober 1956, J.R. Monterose, J.R. Monterose, zijn debuutplaat als leider, met Ira Sullivan (trompet), Horace Silver (piano), Wilbur Ware (bas), Philly Joe Jones (drums) (in de RVG studio, Blue Note 21538, met Wee Jay, hoestekst Leonard Feather)

(12) november 1956, Sue & Ralph Sharon, Mr. & Mrs. Jazz, met vibrafonist Eddie Costa (voor Bethlehem BCP 13, Fresh Sound 2028 vinyl, op cd Fresh Sound 320 Jaywalkin’)

(13) 4-5-6 april 1957, George Wallington Quintet, The Prestidigitator, pianist Wallington (1924-1993) was geboren in Sicilië, hier met Monterose’s composities Jouons en The Prestidigitator
(in NY, East-West 4004, Wounded Bird 4004)

In 1957 werkte pianist Sonny Clark (1931-1963) dikwijls met Monterose in de Birdland (New York). Op 26 mei 1957 is bassist Oscar Pettiford in de Birdland. Spotlite SPJ 153 publiceert opnamen als Jazz Off the Air, volume 6. Twijfel over de saxofonisten die meespelen: Benny Golson of JR Monterose?

In 1957 bezocht Monterose zijn ouders in Utica. Hij vond een vaste job in club New Gaiety aan de Green Street in Albany. In 1958-1959 bleef hij er 62 weken optreden, vier nachten per week. Op 3 november 1957 organiseerde een groep studenten een jazzconcert. Ze hadden een budget van 132,20 dollars. Daar moesten JRM en het zes posters van betaald worden. Iedere student moest twintig kaarten aan de man brengen om 200 dollar aan verhoopte winst te boeken. Voorzien was een kwintet met Monterose, Sal Amico, Sam Mancuso, Ronnie Zito, Dolores. Rapport: ‘Monterose plays to packed house’.

(14) 24 november 1959, J.R. Monterose, The Message, JRM met Tommy Flanagan (piano), Jimmy Garrison (bas) en Pete LaRoca (drums) – met vijf JRM composities: ‘Straight Ahead’, ‘Green Street Scene’, ‘Chafic’ voor zijn hond, ‘You Know That’ en ‘Short Bridge’ (opname in NY, JARO 5004, Fresh Sound 201, heruitgegeven als ‘Straight Ahead’ op Xanadu 8471, DIW 303).
The Message is Monterose’s meesterwerk! Net voor deze opnamen had Manny Albam een week opwarming geregeld bij de Terry Gibbs Big Band in het Apollo Theatre in NYC.

De jaren zestig
De Belgische gitarist René Thomas was in april 1956 naar Montreal verhuisd (in 1961 kwam hij naar het Luikse Outremeuse). In Montreal ontmoet hij begin jaren zestig zijn vriend JRM. Ze spelen twee weken in de Little Vienna en de Vieux Moulin. Hierna komen Thomas en Monterose tien weken naar de New Gaiety, Albany. Pianist Hod O’Brien en Monterose traden op in Upstate NY, in Schenectady, Utica, Ithaca. Albany. Upstate NY was bekend vanwege zijn Italiaanse saxofonisten: Nick Brignola, Sal Nistico en Monterose.

(15) 7 en 8 september 1960, René Thomas Modern Group, Guitar Groove, Thomas en JRM met Hod O’Brien (piano), Teddy Kotick (bas) en Albert ‘Tootie’ Heath (drums), in de Nola Penthouse Sound Studio, NY (Jazzland 927, OJC 1725, Fresh Sound 898)

Op 30 oktober 1960: ‘Jazz For An Autumn Evening’ in de College Hall; organisatie Student Fine Arts Committee. Op het podium: Monterose + René Thomas Sextet, met Sal Amico (trompet), Dolores (zang), Sam Mancuso (bas) en Ronnie Zito uit Utica op drums. Op 2 juni 1962 ging in Washington Journey into Jazz in première uitgevoerd, een werk van Gunther Schuller en Nat Hentoff. Muzikanten waren Don Ellis, J.R. Monterose, Eric Dolphy, Ron Carter en Stick Evans, aldus The New York Times van 3 juni 1962. In 1961-1963 is JRM enkele maanden bij het orkest van Lionel Hampton, met bassist Oscar Pettiford en baritonsaxofonist Pepper Adams. In de zomer van 1963 werkt Monterose vier maanden in Ocean City, Maryland. Geldnood doet JRM tevens toeren met de popgroep Jay and the Americans.

(16) 1963, J.R. Monterose, Live At The Tender Trap, met pianist Dale Oehler (1941-2018), Dick Vanizel (bas) en Joe Abodeely (drums), op drie nummers de jonge Al Jarreau, in Cedar Rapids, Iowa (Fresh Sound 1023) – Jarreau studeerde psychologie in Wisconsin en trad op met Abodeely die in 1961 zijn Tender Trap opende. JRM kwam er op proef voor twee weken, het werden tien maanden. De Spotlite SPJ 152 met deze opnamen was een promotieplaat bedoeld voor de Japanse markt. De plaat werd vanwege een auteursrechtenkwestie pas veel later uitgebracht. In deze periode komt saxofonist David Sanborn (1945-2024) door toedoen van Dale Oehler lessen nemen bij JR Monterose.

Jazzmuzikanten waren vaak actief berokken bij burgerrechteninitiatieven tijdens de Civil Rights Movements. Op 27 oktober 1963 was er in de Five Spot een benefiet voor ‘CORE’, Congress of Racial Equality. Deelnemers waren Prince Lasha, Booker Ervin, Al Cohn, Zoot Sims, Eric Dolphy en J.R. Monterose.

(17) 1964, J.R. Monterose + Joe Abodeely Trio, In Action, met JRM, Oehler, Gary Allen, Abodeely (zes uur zonder voorbereiding in Studio 4, Rock Island, Illinois (Bainbridge 503) (Down Beat van november 1982, ‘recommended without reservation’)

 (18) 1964, Sue Childs, Introducing Sue Childs With Tony Sotos Quintet, JRM op All or nothing at all en So nice to come home to (Studio 4 LP SS 200, Fresh Sound V 113) - Donna Sue Childers (geboren 3 december 1937 in Flint, Michigan, overleden 10 januari 1993 in Detroit)

Van 1965 tot 1967 is Monterose in Los Angeles. Hij verplaatste zich met zijn MG Midget naar Laurel Canyon en Santa Barbara. In de zomer van 1966 trad hij op met pianist Tommy Flanagan in de club Bonesville. Niet uitgebrachte opnamen van Monterose zijn met Frank St. Peters (tenorsax), Tommy Flanagan, George Morrow (bas), Will Bradley Jr. (drums) en Tony Clementi (vocals)

De rusteloze Monterose kwam in 1967 naar België. Hij verliet de VS omdat hij zijn 'cabaret card' was kwijtgeraakt door het puritanisme in de jaren 1950 - 60. Voor het minste vergrijp inzake drinkgedrag of druggebruik werd een muzikant geverbaliseerd. Hij kwam naar België omdat hij goede relaties had met René Thomas. In de lente van 1967 traden Monterose en Thomas twee maanden op in Brussel, wellicht Pol’s Place? Van 1967 tot oktober 1975 verbleef Monterose in de regio Brussel. In die periode vond hij een nieuwe liefde hij Jacqueline Defourny. Samen hadden ze zoon Francesco in Ukkel geboren op 27 februari 1970. Zijn oma (1896- overleden oktober 1970) heeft Francesco nog gezien op foto. Ze stuurde cadeautjes naar de jongen. Het gezin woonde eerst in Woluwe, later in Sint-Genesius-Rode. Monterose was een goede pedagoog en gaf privélessen. Met zijn vooral Belgische begeleiders werd ten huize gemusiceerd en gerepeteerd. Beluister hier de Igloo 081-cd met Freddie Deronde. Na zijn Europees verblijf trok hij naar de Capital Region van de staat New York, een gebied rond de stad Albany. Met de clubs Justin’s, Lark Tavern, The Gaiety en Cafe Capriccio. Uiteindelijk verhuisde Monterose naar Utica, NY, waar hij was opgegroeid, ver weg van de grote jazzcentra. In Utica moest je voor live-jazz naar ‘Dickie’ Franks Birdland, de enige zwarte bar in de stad.

Van een optreden in de Esquinade in Luik in 1968 bestaat een iconische foto met Robert Jeanne (tenorsax, °1931), Monterose, Leo Fléchit (piano, 1927-2004), René Thomas (1926-1975), Freddie Deronde (bas) en Felix Simtaine (drums, °1938).

Vanaf woensdag 4 september 1968 gingen ‘aparte’ avonden voor ‘aparte’ muziek van start in Paradiso, Amsterdam. Hans Dulfer lanceerde een serie ‘JATP’ oftewel ‘Jazz At The Paradiso’. Het huisorkest Heavy Soul Inc. beet de spits af. Paradiso organiseerde een tenoristencyclus: op 7 mei 1969 Johnny Griffin, 14 mei Lucky Thompson en op 21 mei 1969 J.R. Monterose. Op 4 juni 1969 werden voor de seizoenafsluiting van Paradiso Phil Woods, Benny Bailey, Slide Hampton, Nathan Davis, Jimmy Woode, J.R. Monterose, Harry Verbeke, Dizzy Reece, Ake Persson en vele anderen aangekondigd (op 10 december 1969 werd overigens in Paradiso de Wessel Ilcken Prijs uitgereikt aan Hans Dulfer).

 Op 17 augustus 1968 vond het derde Hammerveld Festival in Roermond plaats. Op de affiche: het Kwartet René Thomas met Freddie Deronde, drummer Stu Martin en JR Monterose. (Ben Webster woonde van 1966 - 1969 in Amsterdam. Webster werd tijdens het festival met smoezen van het podium gehouden, terwijl politiemensen een proces verbaal opstelden: was het omwille van zijn drankgebruik of had hij geen werkvergunning?)

(19) 4 juni 1969, J.R. Monterose, Is Alive In Amsterdam Paradiso, met Jan Jacobs (+2009), Han Bennink (°1942), Steve Boston (1935-2017) (Heavy Soul Music 1502) – Dulfer is rechtenhouder en in samenspraak met Wim Wigt werd deze plaat in Japan uitgebracht op Solid Records 46945 – Simon Korteweg (geboren 15 december 1938 in Voorburg en overleden op 21 november 2020 in Sint Martens Latem) schreef de hoestekst. (Kortweg voerde op 20 november 2007 het woord in het Vlaams Parlement voor ‘Meer Armslag voor Jazz’.)

Op 8 november 1969 voltrok zich een jazzfestival in Sart-Tilman Luik. Op de affiche het Miles Davis Quintet, Anthony Braxton, Willem Breuker en JR Monterose. Miles Davis (1926-1991) was voor het eerst in Antwerpen en Brussel op 4 november 1956, voor het laatst in oktober 1986.

De jaren zeventig
(20) 31 januari 1970, Rein de Graaff Trio, Body And Soul, met JRM, Jon Eardley, Rein de Graaff (°1942), Henk Haverhoek (°1947), Pierre Courbois (°1940), met Monterose’s Short bridge (Wageningen, Agricultural University (Fonos 4508, Munich 6802654, Blue Moon 1605, Timeless SJP 189)

Op 1 januari 1971 speelde pianist Rein de Graaff in De Tor in Enschede met JR Monterose, bassist Frank Noya (1933-2016) en drummer Pierre Courbois. Op de weg terug naar zijn huis in Veendam moest hij in de buurt van Gieten vijftien kilometer lang een sneeuwstorm trotseren, zo herinnert De Graaff zich nog.

Op 10 juni 1972 is JR Monterose met het Bosko Petrovic Quartet in Ljubljana in Joegoslavië.

(21) 7 december 1978, J.R. Monterose Quartet, Live At Lark Tavern, Albany, NY, met Walter Donnaruma (piano), Rick Paley (bas), Eddie Robinson (drums) (Vintage Music Experience)

Op 16 januari 1979 zijn Monterose en Sal Nistico uitgenodigd in de WKCR-FM radiostudio in New York.

(22) 8 mei 1979, J.R. Monterose, Live In Albany 1979, met Hod O’Brien, Teddy Kotick en Eddie Robinson, met ‘Just Friends’ en ‘Lu-An’, een compositie van Monterose (Uptown Records 27.80 – Bob Sunenblick (+2018) was dokter uit Montreal en stichter van Uptown Records)

(23) 18 mei 1979, J.R. Monterose Quartet, Welcome Back, J.R.!, JRM met O’Brien, Kotick en Jimmy Wormworth, in The Vanguard Studio, NY (Progressive 7049, Solid Records 6716)

Op 28 november 1979 trad het Nico Bunink Quintet op in het Bimhuis, Amsterdam met als gast JR Monterose. Het Bimarchief noemt als begeleiders Gunther Klatt, Freddie Deronde en Andreas Krieger. Jeroen de Valk was oorgetuige en houdt het op Ferdinand Povel, Arnold Dooyeweerd en Martin van Duynhoven, met wellicht ook Gunther Klatt.

De jaren tachtig
Van april tot juni 1980 trad Monterose op met Donnaruma en Robinson in het Gemini Jazzcafé in Albany, NY. John Esposito was de huispianist. Op Croscane zijn vijf volumes uitgebracht: My Old Flame (25 april 1980, volume 5), Just Friends (26 april, Volume 4), That You Are (23 mei, Volume 3), Ladies Night (27 juni, Volume 6), Central Park West (28 juni, Volume 2).

De precieze aard en de gevolgen van Monterose’s auto-ongeval zijn weinig gedocumenteerd. Het vond wellicht plaats in augustus 1980, met een gebroken vinger als schade. Was hij fysiek en psychisch kwetsbaar nadien? Koos hij daarom voor minder intensieve klussen? Vanaf de herfst van 1980 (tot in 1985) was JRM ‘artist in residence’ in het ‘Utica College of Syracuse’ en doceerde hij er de kunst van improvisatie. Monterose arriveerde soms zwijgend, zette zijn koffer neer, speelde een intense set en vertrok zonder een woord te zeggen, nog voor het applaus was verstomd. Wilde JRM niet meer deelnemen aan de sociale rituelen rond het muzikantenbestaan?

Op 13 juni 1980 is Monterose in The Top of the Falls, High Falls, NY. Op 26 juli 1980 treffen we hem aan in het openlucht-kunstencentrum Opus 40 in High Woods, Saugerties, NY. Nog eens op 22 juni 1985 met het Walt Donnaruma Quartet. Het was in dit kunstencentrum dat saxofonist Sonny Rollins van het podium sprong, ongelukkig op zijn hiel neerkwam en zijn concert voortzette al liggend op zijn rug. Dat was op 16 augustus 1986.

In oktober 1980 ging een familieweekend met concert door in het Utica College. ‘Monterose said the concert was well-attened with about 76 people present’. JRM nam deel aan de ‘Lunch Hour Series’ op woensdag. Zo deed hij bijvoorbeeld op 29 oktober 1980 een jazzrecital met Rick Montalbano (piano), Greg Dean (bas) en Lou Spina (drums). In de Utica College Tangerine van 6 maart 1981 vertelt JRM: “I just play music so that it reaches my standards, even if the rest of the people don’t like it!’. Op 1 augustus 1981 speelt hij in Jazz Cabaret in Rome, NY met Sal Amico en vrienden.

(24) zomer 1981, Carmelito Esposito, The Men I Love, met JRM, Sal Amico, Rick Montalbano (°1949), Teddy Kotick, Jimmy Wormworth en Carmelito (vocals) – (Ze was geboren in Utica op 3 juni 1939, overleden 22 augustus 2011) – Sal Amico , uit Utica, was lid van het American Jazz Quintet dat in augustus 1957 een maand in Parijs verbleef, met saxofonist George Braith erbij. Dat kwintet zorgde voor ambiance tijdens de Vierdaagse van Nijmegen die doorging van 16 tot 19 juli 1957.

(25) 6 en 7 april 1981, J.R. Monterose, … And A Little Pleasure, muzikaal meesterwerk in duo met Tommy Flanagan, Monterose’s eerste plaatopname op sopraansax. Wegens een auto-ongeval kon hij zijn tenorsax niet lang vasthouden tijdens vier sets van een uur. Met zijn composities Pain and suffering en And a little pleasure (in NY, Uptown Records 27.06, Reservoir 109)

(26) 4 december 1981, J.R. Monterose, Bebop Loose And Live, in Alger’s Pub, Potsdam, NY, met JRM met Hugh Brodie, Larry Ham, Pat O’Leary en Tom Melito (Cadence Jazz Records 1013). Op 5 december 1981 speelden JRM en het Hugh Brodie Quartet in het Potsdam State University College.

In april 1982 is Monterose in The Chambers, Albany. NY. Op 26, 27 en 29 april 1982 is hij in L’Air du Temps, Montreal, Canada. In maart 1983 is JRM geboekt tijdens de Jazzweek in Elmira, aldus de krant The Octagon. Op 1 november 1985 in de Blue Note in New York. Op 3 mei 1986 in het Woodstock Theater, Woodstock. Op 16 mei 1986, “A Night out with the Girls”, Carmelito Esposito, Dolores Mancuso in Rome, NY. Op 10 januari 1987 in Lark Street in Albany, ook op 26 juni 1987.

(27) 2 juli 1988, J.R. Monterose Quartet, T.T.T., Live At Jazzhus Slukefter, Tivoli Gardens, Kopenhagen, opnamen door de Danish Broadcast Corporation (Storyville 8291) – Hoestekstschrijver Peter Vacher was verbaasd dat ik uitleg vroeg over de ‘TTT’. Hij had er het raden naar en gaf als mogelijkheden: ‘To The Top’, ‘That’s Tough Though’, ‘Teacher Talking Time’, ‘Test-Teach-Time’ en gaf de voorkeur aan ‘Twelve Tone Tune’ !.

Op 3 juli 1988 is JRM in La Fontaine, Kopenhagen, op 4 juli 1988 in Jazzhus Slukefter. Hierna komt Monterose drie dagen naar het North Sea Jazz Festival op 8, 9 en 10 juli 1988 met pianist Hod O’Brien en zijn echtgenote zangeres Stephanie Nakasian. Volgens Jeroen de Valk waren de begeleiders bassist Jacques Schols (1935-2016) en drummer John Engels (°1935).

Stephanie Nakasian vertelt: JR was een ‘crusty fellow’, maar altijd lief; ‘he loved the track and had fun gambling’. Stephanie (°1954) leerde in 1980 Hod O’Brien (1936-2016) kennen. Ze trouwden en Veronica Swift (°1994) is hun dochter (In juli 2024 zong Veronica bij de Danish Radio Big Band tijdens het Copenhagen Jazz Festival, wat een getalenteerde jazz-zangeres op die leeftijd!). Over het North Sea Jazz Festival vertelt Stephanie dat een man plots de kleedkamer binnenkwam en meewarig zei ‘is this my dressing room?’ Het was trompettist Chuck Mangione, de sfeer veranderde op slag en de aankondiging werd ‘The JR Monterose Group with special guest Chuck Mangione’. Stephanie zong nog wel mee, maar was van geen tel meer. (Van opleiding was ze economiste die tot in 1981 bij banken in Wall Street had gewerkt. In 1983 en 1984 toerde ze met Jon Hendriks. Ze was te gast bij de Danish Radio Big Band en toerde in Rusland. Ze is te horen op tientallen platen. Haar familienaam doet denken aan afstammelingen van haar familie gevlucht voor de Armeense genocide vroege twintigste eeuw.)

De jaren negentig
(28) 21 april 1990, J.R. Monterose Quintet, Albany 1990, Live At Justin’s, Albany, NY., met gitarist Chuck D’Aloia (Vintage Music Experience, Audience Records)

(29) 25 september 1990, Tete Montoliu & J.R. Monterose, één nummer Tenderly, opgenomen in Barcelona, op een compilatie van Montoliu’s werk tussen 1965 en 1992 (Fresh Sound 6001)

(30) oktober 1990, Freddie Deronde, Spontaneous Effort, JRM met gitarist Philip Catherine (°1942), pianist Michel Herr (°1949), bassist Freddie Deronde en drummer Jan De Haas (°1962) (studio Igloo, Brussel, Igloo 081) – een mooi album voor verzamelaars van Belgische jazzartiesten (Deronde, geboren op 20 september 1938 in Brussel, overleden op 6 januari 2012 in Waver)

Bekijk JR Montrose HIER live in het Utica College, ca. 1990.

Tijdens Monterose’s herstel na zijn auto-ongeval belde hij naar Deronde om enkele weken te toeren in de VS. Freddie was minder actief tussen 1983 en 1987, tot JRM hem oproept als vervanger van Teddy Kotick. De muzikale voorbereiding (rehearsal) ging door bij Monterose in Sint Genesius Rode. Michel Herr herinnert zich dat problemen met het tandvlees hem verhinderde saxofoon te spelen. Hij studeerde dan klassieke gitaar en speelde zijn eigen benadering van Concerto de Aranjuez van de Spaanse componist Joaquim Rodrigo. Jan De Haas wist nog dat JRM niet blij was dat hij moest opnemen met een koptelefoon.

(31) 21 september 1991, Eddie Bert & J.R. Monterose, Live at Birdland, Eddie Bert met JRM, Ben Aronov (piano), Bill Crow (bas) en Eddie Locke (drums) (Fresh Sound 198)

Eén van Monterose’s laatste publieke Europese optredens was op 6 maart 1992 in Les Alligators in Parijs, 15e Arrondissement. Het concert werd rechtstreeks uitgezonden door France Musique in het programma Jazz Club van Claude Carrière en Jean Delmas. Jérôme Badini noteert de sterke begeleiders: pianist Laurent de Wilde (°1960), bassist Jean Bardy ((°1957) en drummer Philippe Soirat (°1961).

(32) 3 augustus 1992, Daniel Vitale Quartet – met JRM, Hank Jones (piano), Daniel Vitale (bas) en Keith Copeland (drums) (in Vitale’s beheer, opname in Rome, NY)

Het einde
Enkele dagen voor zijn dood kreeg Monterose nog bezoek van streekgenoot Nick Brignola (1936- overleden in Albany, NY op 8 februari 2002). Op zondag 26 september 1993 sterft JR Monterose thuis in Utica aan kanker (Wikipedia citeert foutief 16 september 1993). De Times Union Archives vermeldt als zijn vrouw, twee zoons en twee dochters als nabestaanden. Kunstliefhebster Phyllis Nole Monterose (1937-2003) was zijn tweede echtgenote (JRM was al eens getrouwd op 13 juli 1958 in Albany met Barbara Ann ‘Bobbie’ Miller (1936-2019)). Monterose had twee zonen: Jay Peter Monterose uit Maryland en zijn Belgische zoon Francesco Defourny, nu een experimenteel striptekenaar in Brussel. Verder had JRM twee dochters: Monique Nole (°1965) uit Utica en Andrea Einhorn uit White Plains, Westchester County. Zijn zuster was Evelyn Monterose Abruzzo (1915-2007) uit Las Vegas. Op vrijdag vond een herdenking plaats in de Unitarian Universalist Church of Utica, 10 Highby Road. Monterose werd gecremeerd. Hij heeft dus geen graf.

Op dinsdag 26 oktober 1993 was er ‘A Tribute to J.R. Monterose’ in Tiny’s Grill, Utica. Op 25 oktober 1994 werd het tweede ‘J.R. Monterose Tribute’ gehouden om het J.R. Monterose Music Scholarship Fund te financieren. Gevestigde namen als Etta James en Chuck Mangione traden op om studies van studenten in Central New York te financieren. Op 22 mei 2021 in Tiny’s Grill: ‘Tribute to Sal Amico & J.R. Monterose’ door het kwintet van trompettist Joe Magnarelli (°1960).

De auteur dankt Alan Westby, Michel Herr, Rein de Graaff, Francesco Defourny, Jeroen De Valk, Bert Vuijsje, Jérôme Badini en Willem Abelen voor het verschaffen van informatie.

Voetnoot 1:
Hoe kwamen de ouders van JRM in Detroit terecht? Italianen reisden eerst per kar of per trein naar havens als Napels, Genua of Palermo. De overtocht per stoomschip naar New York City in krappe omstandigheden kon vervolgens wel drie weken duren. (In mijn documenten heb ik een ansichtkaart van mijn Vlaamse nonkels en tantes die in 1946 naar Californië reisden: ‘de reis van 27 dagen was zeer vermoeiend’ schreven ze). Na een medische controle op Ellis Island ging het met de trein naar Detroit of Chicago. Al na twee maand was de overtocht terugverdiend, want het verdiende loon was drie keer zoveel als in Europa.

Tussen 1910 en 1920 verdubbelde het aantal inwoners in Detroit van 500.000 naar een miljoen. De aantrekkingskracht van de ‘Motor City’ was groot, in het bijzonder door Polen, Italianen en Duitsers. De eerste golf van het migratieketen nodigde familieleden en dorpsgenoten uit om over te komen naar het beloofde land met nieuwe autofabrieken: de Ford Motor Company (1903), General Motors (1908) en Chrysler (1925), de ‘Big Three’. De massaproductie kwam op gang door het invoeren van de lopende band. En Ford had succes met zijn betaalbaar ‘Model T’.

JR Monterose op enkele Europese podia:
* 1968, Luik, Esquinade, met René Thomas, Robert Jeanne, Leo Fléchit, Freddie Deronde, Félix Simtaine
* april-mei 1968, Terneuzen, Porgy and Bess, JRM en Joan Steele
* 17 augustus 1968, Hammerveld Festival, René Thomas Kwartet (zie tekst)
* 20 mei 1969, Heist op den Berg, Torengebouw, JRM met Rob Franken en Jan Wroblewski
* 4 juni 1969, Paradiso (zie tekst, opname 19)
* 24 augustus 1969, Jazz Bilzen, J.R. Monterose Duo, met wie ?
* 31 januari 1970, Wageningen, JRM en Jon Eardley (zie tekst, opname 20)
* 11 februari 1970, Paradiso, JRM met René Thomas, Rob Langereis, Han Bennink
* 21 april 1970, Heist op den Berg, Torengebouw, JRM - Pete Grimston Quintet
* 30 april 1970, Kopenhagen
* 25 september 1970, Delft, De Eland, J.R. Monterose en Han Bennink
* 21 oktober 1970, Amsterdam, Paradiso, J.R. Monterose en Han Bennink
* 28 oktober 1970, Keulen, JRM met Jean Warland
* 29 oktober 1970, Utrecht, De Kargadoor, J.R. Monterose Kwartet
* 31 oktober 1970, Middelburg, Schouwburg, JRM met Freddie Deronde en Han Bennink
* 1 januari 1971, Enschede, De Tor, Rein de Graaff met JRM, Frank Noya en Pierre Courbois
* 16 juli 1971, Middelburg, JRM met Han Bennink
* 13 januari 1972, Paradiso, Monterose met René Thomas
* 10 juni 1972, Ljubljana, JRM & Bosko Petrovic Quartet in Joegoslavië
* 2 maart 1973, Alphen aan de Rijn, De Bron, JRM met René Thomas
* 17 mei 1973, Paradiso, René Thomas, Idrees Sulieman, JR Monterose
* 5 oktober 1973, Middelburg, Jazz Op De Boot, Loek Dikker met Leo van Oostroom, JRM, Manfred Schoof, Erik van Lier, Maurice Horsthuis, Arjen Gorter en Maarten van Duynhoven
* 8 maart 1975, Brussel, Pol’s, JR Monterose Quartet
* 10 mei 1975, Amsterdam, Bimhuis, JRM met Freddie Deronde en Martin van Duynhoven
* 21 januari 1976, Bimhuis, JR Monterose Quintet
* 4 september 1976, Bimhuis, JR Monterose Trio
* 7 september 1979, Den Bosch, opening jazzclub Lady Day, met Max Roach Septet, met JRM
* 28 november 1979, Bimhuis, Nico Bunink Quintet, met Monterose
* 2 juli 1988, Kopenhagen, (zie tekst, opname 27)
* 3 en 4 juli 1988, Kopenhagen, in La Fontaine en Jazzhus Slukefter
* 8 – 10 juli 1988, North Sea Jazz Festival, met Hod O’Brien en Stephanie Nakasian
* 28 september 1989, Heist, Hnita Hoeve, JRM met Michel Herr, Freddie Deronde, John Engels
* 25 september 1990, Barcelona, JRM met Tete Montoliu (zie tekst, opname 29)
* oktober 1990, Brussel, Studio Igloo (zie tekst, opname 30)
* 8 mei 1991, Veendam, Veenlust, tournee Rein de Graaff – Koos Serierse – Eric Ineke met twee gasten: JR Monterose en gitarist Jimmy Gourley
* 9 mei 1991, Leeuwarden, De Brouwershoek
* 10 mei 1991, Groningen, De Oosterpoort
* 11 mei 1991, Utrecht, Vredenburg
* 12 mei 1991, Den Haag, Pepijn
* 16 mei 1991, Brussel, Travers, JRM met Michel Herr, Freddie Deronde
* 17 mei 1991, Lauwe, De Kave, JRM met Michel Herr, Freddie Deronde
* 6 maart 1992, Parijs, in de club Les Alligators, rechtstreeks voor Radio France Musique