Ben ik met mijn veertig jaar niet te jong voor de Boy Edgar Prijs, vroeg gitarist Reinier Baas zich af. Viktorien van Hulst, directeur van het Fonds Podiumkunsten, stelde hem tijdens de uitreiking in Amsterdam, gerust. De Boy Edgarprijs is geen oeuvreprijs, of tenminste niet meer, en ze lepelde een lijst met namen op van jazzmuzikanten die op nóg jongere leeftijd deze prijs hadden gekregen. Reinier Baas kreeg niet de prijs omdat hij op een lange en indrukwekkende carrière kan bogen, maar omdat hij de jazzontwikkeling in beweging had gezet.

Van die beweging gaf Baas een proeve tijdens de optredens. De avond leek best veel op voorgaande uitreikingen, maar voelde toch een beetje anders. Opvallende feestelijkheden hadden plaatsgemaakt voor een nadrukkelijk accent op het maken van muziek. Voor de pauze waren er twee korte optredens van een gelegenheidskwartet, zonder een dure buitenlandse gast maar met basklarinettist Joris Roelofs. Hij en Baas kennen elkaar van haver tot gort. 

Het dit jaar door Baas geleide Nationaal Jeugd Jazz Orkest kwam erna. De formele uitreiking door saxofonist Benjamin Herman was kort en bescheiden. Ver daarvoor had Baas zijn dankwoord uitgesproken met een grappige toespraak waarin hij een bijna uitputtende lijst van mensen opnoemde, onder wie velen geen muzikant waren, zoals de hoofdredacteur van dit tijdschrift, maar misschien nog meer dan hij deze prijs verdienden.

Er waren geen snelle wisselingen waarbij iedereen even aan bod kwam, maar er was een kort en verrassend optreden met zijn vaste maat altsaxofonist Ben van Gelder samen met speciale gast Joris Roelofs, terwijl naast Baas de rest van de ritmesectie voor rekening van drummer Han Bennink kwam. Bennink die zich beperkte met slechts een snaredrum, en op een cajon zittend daarop rammelde, maakte met zijn precieze en juiste accenten de rest van het traditionele drumstel overbodig. 

De muziek was een sublieme opening van de avond, met Baas die als een soort Freddie Green, de gitarist bij Count Basie, het ritme strak in de hand hield. Van Gelder en Roelofs vormden een super spannende frontlinie in bebop-achtige nummers die los werden gelaten door een nieuwe vrije interpretatie, met hier en daar West-Coast-accenten. Hoogtepunt was de ballad waarin Van Gelder en Roelofs elkaar aftroefden met schoonheid.

Reinier Baas liet daarna zien en horen wat hij kan met een groot orkest van onervaren jeugdige jazzmuzikanten. In de twee eigen nummers en arrangementen, met een voor big bands ongebruikelijke harp, en waarin Joris Roelofs als gast het orkest omhoog trok, verrasten de jonge muziekstudenten met een orkest dat de randen van de big-bandtraditie opzocht. Dat lukte minder goed met Michael Moore’s bewerking van Misha Mengelbergs klassieker De sprong o romantiek der hazen. Het nummer werd gezongen door Carolina Gemmell en Karlina Priedena, die beiden geen Nederlands spreken en mede daardoor de tekst te keurig zongen. ‘Meer chaos bij dit nummer svp’, hoorde ik Misha roepen.

De ruimte die Baas aan deze jonge muzikanten biedt valt te prijzen, en hij schrikt er niet voor terug om ze hun eigen composities en arrangementen op het chique Bimpodium te laten horen, ook al leidt dat tot het ontbreken van een duidelijk concept van het orkest. 

Het geslaagde eerbetoon aan de laureaat werd besloten met een volledige set door zijn vaste groep The More Socially Relevant Jazz Music Ensemble. Met twee altsaxofonisten, Maarten Hogenhuis en Ben van Gelder, leidt dat tot een minder opwindende sound dan de combinatie van basklarinet en altsaxofoon, zoals eerder deze avond, maar de jarenlange ervaring van deze bezetting leverde krachtige muziek op met impact op de jazzgeneratie die na Baas is gekomen. 

Ook hier gaf Baas veel ruimte aan zijn band, beperkte zich tot enkele gitaarsolo’s en liet met spaarzame begeleiding de band tot bloei komen. Van Gelder en Hogenhuis hebben elk een andere sound en een andere muzikale benadering, wat tot mooie weerbarstige duetten leidde. Als Reinier Baas daarna zijn gitaar de ruimte gaf, en vrij speelde met een geluid dat zijn eigen plaats in de gitaartraditie heeft verworven, lichtte hij daarmee de band op en liet horen wat de jury van de Boy Edgar Prijs bedoelde met de jazzontwikkeling in een nieuwe richting sturen.   

UITREIKING BOY EDGARPRIJS 2025

Bimhuis Amsterdam, 25 maart 2026

Bennink/Baas/Van Gelder + Joris Roelofs

Han Bennink - drums
Reinier Baas - gitaar
Ben van Gelder - altsaxofoon
Joris Roelofs - basklarinet

Nationaal Jeugd Jazz Orkest

Carolina Gemmell - zang, gitaar
Irene Caumel Carrasco - alt- en baritonsaxofoon
Max van Houtum - tenor- en baritonsaxofoon
Dion Hoorn - altsaxofoon
Nick van der Woude - klarinet
Karlina Priedena - zang, fluit
Maximilliano Horcajo - trombone
Lezaam Beets - trombone
Roman Gachot - trompet
Laura van Eerd - trompet
Youk den Haan - gitaar
Sara Brink Nielsen - harp
Evan van der Veen - piano
Ton Felices - contrabas
Rasmus Vik Lakerberg - vibrafoon
Alejandro Martin Puchau - drums
Reinier Baas - dirigent, banjo
Joris Roelofs - basklarinet

The More Socially Relevant Jazz Music Ensemble

Maarten Hogenhuis - altsaxofoon
Ben van Gelder - altsaxofoon
Reinier Baas - gitaar
Sean Fasciani - contrabas
Mark Schilders - drums