Gulli Gudmundsson Trio: is geboortegrond waar het lot je samenbrengt?

Een intieme samenkomst in De Fruitvis werd gesmoord door drukkende hitte. In de zaal was er via de geopende deuren zicht op een onheilspellende wolkenlucht die voortdurend werd doorklieft met bliksemschichten. Dit onweerstafereel schiep een sfeer die leek aan te willen sluiten op de poëtische bespiegelingen van de IJslandse contrabassist Gulli Gudmundsson. De hitte maakte spelen en luisteren lastig, maar onder de  gegeven omstandigheden ook extra dankbaar, want de muziek, kwetsbaar in zichzelf, werd daardoor een getroebleerde daad van schoonheid. Het Gulli Gudmundsson Trio speelde stukken van het album Flóð og Fjara (eb en vloed), dat vorig voorjaar uitkwam. 

Op Flóð og Fjara vertelt Gudmundsson verhalen over zijn overgrootouders die hem inspireerden tot dit album. Een zeeman uit Duitsland en een jonge vrouw uit een boerenfamilie ontmoeten elkaar in 1911 in het noorden van IJsland. Ze krijgen twee kinderen. De zeeman treft een tragisch lot. Tijdens een reis naar Amerika komt zijn schip vast te zitten in de haven van New York. Omdat de Eerste Wereldoorlog net is uitgebroken mag hij niet aan land. Vanaf dit moment is al het contact verbroken. Pas jaren later ontvangt zijn vrouw een brief van hem uit Cuba, waarin hij laat weten dat hij hard werkt om zijn reis naar huis te bekostigen. Voordat hij terug kan keren wordt hij ziek en sterft hij. Hij ligt begraven op Cuba, maar niemand weet waar.
In Proximity voel je de stuwende en zuigende krachten van identiteit. Er klinkt passie en wilskracht. De bas van Gudmundsson klinkt warm en helend. Trompettist Koen Smits verklankt onuitgesproken gedachten. Zijn open, vrije toon klinkt als een vogel boven de branding. De verglijdende tonen die hij produceert zijn bijzonder.

Glíma is een oeroude vechtsport, die in de negende eeuw door de Vikingen naar IJsland is gebracht. In de openingsmaten zingt de contrabas van Gudmundsson. Er is een sfeer van ruimte en vergezichten. De piano wordt met hulp van galm en echo gemodelleerd naar een symfonische opbouw. De trompet smacht. Intimiteit blijft intact.
Philip is een eerbetoon aan overgrootouders. Zeeman Philip werd verliefd op een mooi meisje in het verre IJsland. De muziek reflecteert op hun liefde. Flashbacks uit een stomme film trekken voorbij in een spoor van voorbije romantiek.
Panta is een compositie van pianist Jeroen van Vliet. Alles beweegt. Galm en een cluster van ijle klanken gevoed door elektronica vullen de ruimte. Droombeelden die een nieuwe episode inluiden, roepen een beeld op van een beschouwende scène uit een science fiction film. Het geluid zweeft aftastend. Op de trompet klinkt een stamelende melodie. Totdat de muziek zich opent in een geruststellende melodie.

Gloom is een atmosferisch stuk van Koen Smits. Met langgerekte klanken en minimale bewegingen bouwt Smits een enorme spanning op. Het is bijna jammer dat hij zijn geladen introductie ombuigt naar een melodisch stuk waarin ruimte ontstaat voor lyrische grooves. Het trio excelleert in een even spannend als onderhoudend gearrangeerd stuk.

Heyr, Himna Smiður (hoor, smid van de hemel) is een middeleeuwse IJslandse hymne, in de 13e eeuw geschreven door monnik en dichter Kolbeinn Tumason. De muziek werd in 1973 gecomponeerd door de IJslandse componist Þorkell Sigurbjörnsson. Meditatie krijgt hierin een bijna bezwerende energie. De contrabas zingt het lied. Piano en trompet volgen in toegewijd en vormen bijzondere klankclusters.
Castillos de España klinkt als een middeleeuws stuk. In een kalm tempo bewegen de melodieën rond een basso continuo. Dansjes brengen leven en beweging in dit kortstondige intermezzo.

Gudmundsson heeft veel nagedacht over het begrip thuis. Welk gevoel hoort daarbij? Wanneer voelen we ons thuis? Wil je wel of niet vertrekken of terugkeren van of naar je geboorteplaats? Die vragen hielden hem bezig toen hij het leven van zijn overgrootouders reconstrueerde. In 1912 ging zijn overgrootmoeder met Philip mee naar Hamburg, waar hun kinderen werden geboren. Toen ze na jaren geen levenstekens meer van hem vernam, keerde ze terug naar IJsland.
Twijfel en heimwee spelen een rol in Flóð og Fjara (eb en vloed). Gedragen door verlangen, klinkt het stuk desondanks vastberaden. De melodie drijft op weemoed en hunkering. Ruimtelijke effecten en vervormingen van de elektronica versterken een filmische sfeer. Aan het einde van zijn optreden verzucht Gudmundsson dat de hitte niet bij hem past en dat het concert maar eens moet worden overgedaan in december. Instemming klinkt uit de zaal. De mooi uitgebalanceerde rolverdeling in dit kamerjazz-ensemble viel goed in de smaak.

Dertig jaar geleden kwam Gulli Gudmundsson naar het Koninklijk Conservatorium voor zijn studie contrabas. Hij maakte hier vrienden en is niet meer weggegaan. Met zijn kenmerkende geluid behoort hij al tientallen jaren tot de meest gezaghebbende contrabassisten in de Nederlandse scene. Hij maakt deel uit van Gatecrash, het Wolfert Brederode Trio en het Yuri Honing Acoustic Quartet.
Jarenlang tourde hij met de pianist Jeroen van Vliet, waardoor beiden elkaar feilloos leerden aanvoelen. Tijdens de covid-pandemie werkten zij samen aan hun EP Glow/Speck of Dust. Op het Make It Jazz festival in 2022, voegde trompettist Koen Smits (o.a. Mudita) zich bij dit tweetal en ontstond er een nieuw avontuurlijk trio. Als drietal vertellen ze verhalen, maken reizen door mysterieuze soundscapes en creëren kleurrijke improvisaties. Zij hebben elkaar gevonden in een gloedvolle, lyrische sound.

Gulli Gudmundsson Trio
De Fruitvis Rotterdam, 19 juni 2026

Bezetting
Gulli Gudmundsson - contrabas
Koen Smits - trompet
Jeroen van Vliet - piano