René de Haas, verwoed jazzliefhebber, heeft een eigen platenverzameling van zo’n vierduizend stuks en bezoekt met de regelmaat van de klok jazzconcerten. In deze rubriek stipt hij platen uit zijn collectie aan die mede de geschiedenis van de jazz hebben geschreven, maar - naar zijn mening - te weinig aandacht hebben gekregen.

Nou, jazz uit Nederland; daar kan ik vele pagina’s over vol schrijven. Het is niet voor niets dat veel Amerikaanse jazzmusici na de Tweede Wereldoorlog naar Nederland vertrokken. Hier waren liefhebbers die graag naar jazzconcerten gingen, hier was geen discriminatie zoals in Amerika. En hier waren andere hele goeie jazzmusici die graag met Amerikanen speelden.

Een van die Amerikanen was drummer Kenny Clarke. Eind jaren 50 maakte hij de oversteek naar Europa. In 1961 werd hij gevraagd om samen met Rita Reys en haar band een optreden te geven In de Singer Concerthall in Laren. Anna en William Singer kwamen begin vorige eeuw ook uit Amerika naar Nederland en bouwden het schitterende museum met een concertzaal.

Ik ga ervan uit dat Rita Reys daarom de LP Jazzpictures at an exhibition heeft genoemd. De plaat is een mooie registratie van het concert dat op 12 oktober 1961 werd gehouden. Naast Kenny Clarke wordt Rita Reys begeleid door het Pim Jacobs trio met, naast Pim Jacobs (haar echtgenoot) op piano, Ruud Jacobs (broer van Pim) op bas en Wim Overgaauw op gitaar.

Het is een plaat met een heerlijke swing en daar draagt elke muzikant aan bij. Pim Jacobs was een fantastisch swingende pianist met een Duke Ellington-achtige aanslag. Daarnaast hoor je dat bassist Ruud Jacobs en drummer Kenny Clarke elkaar aanvoelen alsof ze al jaren met elkaar spelen. Luister maar naar die stuwende bas in I’m gonna sit right down and write myself a letter. Prachtig!’

In 2024 zag ik dat de Amerikaanse presidentskandidaat Kamala Harris een echte jazzliefhebber is en ik had toch twee versies van deze LP, dus ik had de stoute schoenen aangetrokken en een van de twee versies naar haar gestuurd en haar veel succes gewenst bij de verkiezingen. Het heeft niet geholpen; de enige reactie die ik kreeg was een wekelijks e-mailtje met het verzoek om vele dollars te doneren om haar campagne te ondersteunen.

Nu ga ik een bekentenis doen. Als ik deze column aan het schrijven ben, pak ik altijd de LP of de CD erbij, luister er nog even goed naar, lees de tekst op de achtergrond en ga dan schrijven. Maar ik luister dan meestal naar die plaat via Spotify omdat je dan eenvoudig kan switchen naar een ander nummer. Maar bij de volgende plaat kan dat niet want hij staat niet op Spotify, Tidal of YouTube. En toch hoort die bij de fundamenten van de Nederlandse jazz vind ik. Het gaat om de LP Gijs Hendriks Construction Company – Sámer.

Gijs Hendriks was een Nederlandse saxofonist, klarinettist en componist. Hij studeerde af aan het Utrechts conservatorium, speelde in de bigband van Boy Edgar en heeft verschillende fantastische bands begeleid. Deze LP Sámer is opgenomen in de periode 1972-1983 en is in 1984 voor Vara Jazz uitgekomen.

Hendriks schuwde het experiment niet, waardoor zijn composities juist heel boeiend en spannend zijn. Luister maar naar het nummer A minor be flat minor. Fantastisch! In deze bezetting speelden onder andere Michael Moore mee, maar ook Bart van Lier en niet te vergeten John Engels. Als je een column schrijft over de fundamenten van de Nederlandse jazz, dan mag John Engels natuurlijk niet ontbreken. Ontzettend aardige vent, topdrummer, jarenlang vaste drummer van Louis van Dijk trio en de backbone van menig Nederlandse jazzplaat.