Grassella Oliphant - ‘Grass’ voor zijn familie en vrienden - was een gekleurde Amerikaanse drummer die veel gespeeld heeft, maar zelden werd geïnterviewd of gedocumenteerd. Zijn werkterrein was vooral Pittsburgh, New York en Washington, DC. Hij maakte twee uitstekende platen voor het label Atlantic. In twee bijdragen doen we een poging om een leemte in de jazzhistoriografie op te vullen en zetten we een man in het licht die een cultstatus geniet bij liefhebbers van souljazz.

In deel een maakten we in zijn levensverhaal een tussenstop in 1961. We pakken hier de draad weer op met een album dat Oliphant in mei van dat jaar met pianist Herman Foster maakte. De navolgende tekst wordt gelardeerd met discografische gegevens over albums waarop Oliphant als drummer aanwezig is.

(3) 9 mei 1961 – Herman Foster – The Explosive Piano Of Herman Foster; Herman Foster-p, Earl May-b, Grassella Oliphant-d (Epic LA 16016, in NYC) (voetnoot 1)

Op zaterdag 1 juli 1961 trad zangeres Gloria Lynne met het Earl May trio op tijdens het Music At Newport Festival dat liep van 30 juni tot 3 juli. Ook op het podium: Chico Hamilton, John Coltrane, Horace Silver, Count Basie en Slide Hampton. Festivalverslagen bevestigen haar optreden, maar noemen geen individuele musici. Haar optreden met Oliphant op drums wordt nochtans expliciet vermeld in Claghorn’s Biographical Dictionary of American Music uit 1973. Op 28 juli 1961 is Gloria Lynne met het Earl May Trio geboekt voor het Buffalo Jazz Festival, NY.

(4) december 1961 – Gloria Lynne At Basin Street East – Earl May Trio; Gloria Lynne-voc, Herman Foster-p, Earl May-b, Grassella Oliphant-d (Everest LPBR 5137).

Het Earl May Trio werd tijdens de concerten ‘at Basin Street East’ (een nachtclub in New York) aangevuld met ‘added attractions’: gastmusici gitarist Kenny Burrell en Ray Barretto op percussie. Van 4 tot 20 december 1961 was Lynne in de club geboekt als voorprogramma van Duke Ellington. De Duke Ellington Chronicle noteert dat hij in de New Yorkse club optrad van maandag 4 december tot woensdag 20 december. Duke had er een engagement van zeventien nachten. De club lag aan de East 48th Street in NYC. Everest Records stuurde één of meer avonden een mobiele opname-set uit voor live-opnamen. Cash Box (16 december 1961) noteerde dat Lynne zojuist een liveplaat opnam in Basin Street East, groot vermoeden dat opnamen gemaakt werden tussen 4 en 14 december 1961. 

The New Pittsburgh Courier (6 augustus 1962) noteert het Grassella Oliphant Quartet met vibrafonist Freddie Mcoy in New York’s Birdland van Oscar Goodstein. Een engagement van twee weken werd verlengd naar zes weken. (De club haalt zijn naam ter ere van Charlie ‘Bird’ Parker. Denk aan Lullaby of Birdland, in 1952 geschreven door pianist George Shearing.)

In 1962 zong Gloria Lynne in Casino Royal, een bekende jazzclub in Washington, DC in nummer 806 aan de 14th Street NW. Vocalisten als Ella Fitzgerald, Nat King Cole en Dinah Washington traden er ook op. Exacte data vond ik niet in advertenties in Billboard of Cash Box.

(5) 1962 – Joe Kennedy Jr. – Accentuate The Positive; Joe Kennedy Jr.-viool, Toots Thielemans-g, Richard Davis-b, Art Davis-b, Joe Kennedy III-d, Grassella Oliphant-d (CAP 923, Consolidated Artists Productions)

Dit album is een postume uitgave in 1998, met opnamen die 36 jaar in de laden bleven. Joe Kennedy Jr. (1923 – 2004) was violist bij de Four Strings met Ahmad Jamal, Ray Crawford en bassist Edgar Ellis. In 1949 schreef Down Beat ‘the cleanest violin we’ve ever heard’. (voetnoot 2)

(6) 10 januari 1963 - Shirley Scott – The Soul Is Willing with Stanley Turrentine; Stanley Turrentine-ts, Shirley Scott-org, Major Holley-b, Grassella Oliphant-d (Prestige PRLP 7267, Englewood Cliffs, NJ, studio Rudy Van Gelder, producer Ozzie Cadena)

Tot 1963 was Oliphant de vaste drummer bij Gloria Lynne. Dat Oliphant bij orgeliste Shirley Scott de drumstoel kreeg zegt veel over zijn reputatie. Na haar breuk met saxofonist Eddie Lockjaw Davis (1922-1986) trouwde Scott in 1961 met Stanley Turrentine. Er kwam in 1971 een echtscheiding (voetnoot 3)

(7) 15 oktober 1963 – Shirley Scott – Soul Shoutin’; Stanley Turrentine-ts, Shirley Scott-org, Earl May-b, Grassella Oliphant-d (Prestige PRLP 7312, Englewood Cliffs, NJ, studio Rudy Van Gelder, producer Ozzie Cadena) Souljazz van de bovenste plank.

Grassella Oliphant maakte onder eigen naam twee uitstekende souljazzplaten (zie hieronder (8) en (9)), die in 2005 samen werden heruitgebracht op Collectables 7657. Oliphant was hiervan niet op de hoogte. Hij zocht zijn rechten op bij de platenfirma, gelukkig kwam hij terecht bij kennissen van de golfclub waar hij manager was (zie onderstaand). Hij was daardoor een van de weinige jazzmuzikanten die alsnog royalties kreeg voor opnamen van veertig jaar geleden. In 2013 zijn beide platen heruitgebracht in Japan door Warner Music (WPCR 27340 en WPCR 27387).

 

De hoes van het album 'The Grass Roots'.
Atlantic Records
De hoes van het album 'The Grass Roots'.


(8) 19 en 20 januari 1965 - Grassella Oliphant Quartet – The Grass Roots; Harold Ousley-ts, Bobby Hutcherson-vib, Ray McKinney-b, Grassella Oliphant-d (Atlantic LP 1438, in NY – supervisie Nesuhi Ertegun) Deze combo werd gevormd in de herfst van 1964.

Bij het uitbrengen van The Grass Roots schrijft The Indianapolis News (1 juli 1965) ‘Oliphant’s Jazz Has The Essence of Steel City’. Een verwijzing naar Pittsburgh vanwege zijn historische staalindustrie.

 

De hoes van het album 'The Grass Is Greener'.
Atlantic Records
De hoes van het album 'The Grass Is Greener'.


(9) 1 maart 1965 – Grassella Oliphant – The Grass Is Greener; Clark Terry-tp, Harold Ousley-ts, Big John Patton-org, Grant Green-g, Major Holley-b, Grassella Oliphant-d (niet alle muzikanten zijn op alle nummers aanwezig) (Atlantic SD 1494) Met Peaches are better down the road van Clark Terry. Cantaloupe woman is gemaakt met Cantaloupe island van Herbie Hancock in het achterhoofd. Hancock nam het op voor zijn Empyrean Isles van 17 juni 1964, Blue Note. Get out of my life, woman van Allen Toussaint is nummer één van de A-kant. Enkele nummers van dit album zijn gesampled door hiphop-producers.

Down Beat (3 november 1966) vertelt over het concert van 20 augustus 1966 in het Carter Barron Amphiteatre in Washington, DC. Gloria Lynne’s trio met pianist Roland Hanna, Earl May en Grassella Oliphant. In mei 1967 vonden maandagavondsessies plaats in de Blue Morocco in de Bronx, soms met Frank Foster, Houston Person met Grassella Oliphant. Zangeres Sylvia Vanderpool (1936 - 2011) opende die hotspot in 1956. Ze was een tijd getrouwd met gitarist Mickey Baker (1925 - 2012).

In 1967 werd The Grass Is Greener uitgebracht, aldus The New York City Jazz Record (mei 2012, nummer 121). Kort hierna verhuist Oliphant van Manhattan naar East Orange, NJ.

In de vroege jaren zeventig werkte Grassella in en rond New York als jazzpromotor, boekingsagent en manager. Zijn eerste klant was Ahmad Jamal. Ze waren samen opgegroeid in Pittsburgh. Later waren zijn klanten vooral musici met wie hij ooit samenspeelde en uit de entourage van het Thad Jones-Mel Lewis Jazz Orchestra, Clark Terry’s Big Band, Duke Ellington. Hij regelde een concert voor Duke Ellington’s orkest samen met het New Jersey Symphony. Oliphant was de eerste jazzpromotor die vanaf juli 1971 jazzartiesten bracht naar het Wolf Trap Farm Park for the Performing Arts in Vienna, Virginia. Dat waren Ahmad Jamal, Billy Taylor, Stanley Turrentine, Irene Reid en Clark Terry.

Grassella runde tijdelijk club La Sala in East Orange met het huistrio pianist Hugh Lawson (1935 - 1997) en bassist Andy McCloud (1948 - 2010). Oliphant herinnert zich een engagement van zangeres Cassandra Wilson (geboren in 1955, overleden op 1 september 2026). Ze was in 1982 verhuisd naar East Orange, omdat haar toenmalige echtgenoot Anthony Wilson werk vond in de administratie van zijn oom Thomas H. Cooke Jr., burgemeester van East Orange. (voetnoot 4)

Vanaf 1980 verdween Grassella Oliphant enkele jaren van de jazzscene. Hij wilde er zijn voor vrouw en kinderen ‘because I’d learned that just doesn’t work with a wife and a family’. Zodra zijn kinderen groot waren ging hij vanaf 2000 weer optreden in het New Jersey gebied. (voetnoot 5)

Oliphant werkte twintig jaar voor de stad Orange. De laatste tien jaar tot 2008 was hij manager van de East Orange Golf Club in Short Hills NJ. Hij nam de draad weer op toen jazzdrummer Cecil Brooks III hem vroeg om in Cecil’s Jazz Club in West Orange zaterdagnamiddagsessies te leiden. Oliphant trad er op met David Fathead Newman.

Op 10 juni 2007 geeft Oliphant een video-interview voor de NAMM (National Association of Music Merchants) waarin hij vertelt over zijn jeugd en zijn vroege jaren in de jazz. Twee uur lang is hij aan het woord met allerlei anekdoten. In juli 2009 leidde Oliphant een sextet in Skipper’s Plane Street Pub in Newark.

In 2012 had hij een sextet: ‘If you don’t swing, don’t play with me’ liet Oliphant zich ontvallen. In mei 2012 trad Oliphant op in Dizzy’s Club Coca Cola in het Jazz at Lincoln Center in New York. Met Freddie Hendrix-tp, Willie Williams-ts, Bruce Williams-as, Brandon McCune-p, Tom DiCarlo-b. In dezelfde club nog eens op 2 mei 2017 met een gelijkaardig kwintet.

Op 16 december 2017 overleed Grassella Oliphant in het Overlook Medical Center in Summit, East Orange, New Jersey. Zijn vrouw Valerie Terrell uit East Orange overleefde hem, het koppel was getrouwd in 1965. Hij was een trouw stadsambtenaar en manager van het East Orange Golf Course geweest. Zelf was hij een verwoed golfspeler op de velden van de Montclair Golf Club.

Oliphant had drie zonen en een dochter, en elf kleinkinderen. Bijdragen ter vervanging van bloemen mochten gericht worden aan het St. Jude Children’s Research Hospital, Memphis, Tennessee. In een overlijdensbericht uit Bermuda uit 2019 wordt een Valerie Oliphant genoemd, ‘sister of (the) late Grassella’.

De auteur is speciale dank verschuldigd aan Alan Westby, voormalig bibliotheekmedewerker in Los Angeles die bijzondere informatie toestuurde. Westby schreef een bijzondere studie over Scott Joplin’s Threemonisha uit 1911. Joplin (1867-1917) componeerde in 1902 ‘The Entertainer’, een nummer gebruikt in de film ‘The Sting’, een misdaadkomedie uit 1973 met Paul Newman en Robert Redford in de hoofdrollen. Ook dank aan Dan Del Fiorentino, ‘Music Historian, NAMM’ uit Carlsbad, CA. Hij zocht in Down Beat, Ruppli’s Capitol Discography, Boston Jazz Chronicles en zo veel meer.

VOETNOTEN:

1: Pianist Herman Foster werd geboren op 26 april 1928 in Philadelphia (en overleed in 1989). Door een medische fout werd Foster blind direct na zijn geboorte. Sinds 1953 werkte hij veel samen met saxofonist Lou Donaldson (1926 - 2024). Als leider maakte Foster maar enkele platen, als begeleider is hij aanwezig op een reeks Blue Note’s. Rond 1963 - 1964 trad zangeres Joan Shaw (°1944) (in Europa herdoopt tot Salena Jones) op met Foster en veelal met Grassella Oliphant. Op haar website staat een foto met Toots Thielemans.
Herman Foster was de vaste pianist bij Lou Donaldson tijdens Europese tournees. Zo ook op 26 april 1980 voor Hnita Jazz Club in het Torengebouw in Heist-op-den-Berg. Lou wilde een boek schrijven met ervaringen over zijn jazzleven. Na zijn dood werd het script door Lou’s dochter aan Wim en Ria Wigt van Timeless Records geschonken. Ze werken aan een publicatie. Voor Timeless nam Foster op 27 februari in Monster bij Max Bolleman het album The One And Only op, met bassist Jeff Fuller en drummer Victor Jones, uitgebracht op Timeless SJP 201.

2: Benny Carter en Joe Kennedy maakten deel uit van een rondreizend internationaal All Star-circuit waarbij de bezetting per festival kon verschillen. Carter en Kennedy speelden op 11 juli 1980 tijdens het North Sea Jazz Festival in Den Haag, ook op 12 en 19 juli 1980 tijdens de Grande Parade du Jazz in Nice. Ook in België? Gelukkig heb ik die bijzondere cd Accentuate The Positive. In de hoesnotities: ‘When Toots Thielemans came upon the scene, the harmonica had virtually no weight in jazzcircles’. Hij toerde in Europa in 1950 met Benny Goodman’s Sextet. In 1952 ging hij in de VS wonen als lid van het George Shearing Quintet. ‘Accentuate The Positive’ was in juli 2026 de titel van enkele jazzconcerten in Pittsburgh en New York ter ere van Amerika’s 250ste verjaardag.

3: Nog een bijzonder verhaal. Rond 1995 begon Shirley Scott met de vermageringsmedicatie Fen-Phen. Shirley ontwikkelde ernstige hart- en longproblemen waardoor ze moeilijker kon optreden. In februari 2000 kende een jury in een rechtbank van Philadelphia haar een vergoeding toe van 8 miljoen dollar voor medische kosten, gederfde inkomsten en pijn en smarten. De betrokken partijen waren de producent van het product en de arts die het voorschreef. Scott leefde amper nog twee jaar na de uitspraak, want ze overleed op 10 maart 2002.

4: Cassandra Marie Fowlkes trouwde in 1981 met Anthony Wilson en nam ‘Wilson’ aan als artiestennaam. Dat Cassandra in 1981 zou getrouwd zijn met saxofonist Kidd Jordan (1935-2023) blijkt historisch onjuist.

5: De Franse drummer met Algerijnse roots Mourad Benhammou (°1969, Parijs) vertelt dat hij in 2002 voor de eerste keer naar New York trok om vergeten bopdrummers te ontmoeten: Louis Hayes, Walter Perkins en Grassella Oliphant. Hij speelde in Duc des Lombards met Junior Mance (2010) en Cedar Walton (2013). Op 8 en 9 november komt Mourad naar de Brusselse Archiduc met Lew Tabackin en Philippe Aerts. Sinds 2012 begeleidt hij Tabackin voor zijn Europese concerten.

 

Advertenties

Jazz Bulletin 140
TilburgsAns
TilburgsAns
Tom Beetz - Op de eerste rij