LUX Nijmegen opent met Kika Sprangers eigen jazzseizoen
Nijmegen had enkele decennia geleden met de JIN (Jazz in Nijmegen) een van de meest succesvolle en gezichtsbepalende jazzpodia van ons land. Daar is de laatste jaren nog weinig van over. Er kwamen verschillende groepen die niet samenwerkten en met wisselend succes allerlei activiteiten organiseerden.
[caption id="attachment_12446" align="aligncenter" width="400"] Kika Sprangers wist met een bijzondere bezetting, waarin zangeressen als een vocaal instrument klinken, de hoge kwaliteit van haar cd waar te maken.[/caption]
Nijmegen heeft een prachtig theater LUX, waar nog maar een paar keer per jaar jazz werd geprogrammeerd. De stad is succesvoller met de Music Meeting waarin gerenommeerde wereldmuziek en behoorlijk veel jazz is te horen. In september opende LUX het nieuwe seizoen met een openingsweekend waarin theater en dans werden gepresenteerd, en op de openingsdag jazz.Sinds ruim twee jaar heeft LUX met Pien Houthoff een nieuwe directeur en zij kondigde voor het optreden aan dat LUX vanaf dit seizoen gaat samenwerken met Music Meeting, dat zes concerten zal organiseren met internationale musici. Daarnaast programmeert LUX zelf vijf concerten met nationale musici en gaat LUX samenwerken met de JIN en de podia van de Lindenberg, Doornroosje en Brebl. Of dat allemaal gaat lukken en iets oplevert moeten we afwachten, maar het klinkt goed en is misschien de weg opwaarts naar een gezonder Nijmeegs jazzklimaat.
[caption id="attachment_12445" align="aligncenter" width="700"] Het Large Ensemble van Kika Sprangers op volle oorlogssterkte in LUX Nijmegen.[/caption]
Op de openingsdag programmeerde LUX zelf saxofoniste Kika Sprangers die met haar Large Ensemble haar debuut-cd Human Traits presenteerde en de toch vrij grote zaal vol liet lopen. Sprangers komt uit Nijmegen en heeft zich laten inspireren door acht karakters, op de cd-hoes gevisualiseerd met foto’s die nu live met video’s tot leven werden gewekt, waarbij ze die portretten vertaalde in muziek. Elf jonge professionele musici - waarbij zangeres Sanne Rambags wegens verplichtingen elders vervangen was door Laura Polence - speelden een aantal van de twaalf door Sprangers geschreven en gearrangeerde stukken en een zeer geslaagde bewerking van Clara Schumanns Die Lorelei. “De combinatie van het beeld en de intensiteit van de muziek”, zegt Sprangers “moet je wakker schudden en laten zien dat je je met ieder ander kan verbinden, zo lang je diegene maar recht in de ogen kijkt.” Ook live wist Sprangers met de bijzondere bezetting waarin de zangeressen als een vocaal instrument klinken, de hoge kwaliteit van haar cd waar te maken.
[caption id="attachment_12449" align="aligncenter" width="700"] Kika Sprangers met achter haar contrabassist Alessandro Fongaro, fluitist Remy J. Edson, drummer Willem Romers en hoornist Romain Bly.[/caption]
Na de pauze was de eerste samenwerking van LUX en Music Meeting een feit met het duo-optreden van pianist Kevin Hays en gitarist Lionel Loueke. Kevin Hays komt uit New York en maakte platen voor onder meer SteepleChase en Blue Note. In 2017 maakte hij met de uit Benin afkomstige en tegenwoordig ook in New York wonende Lionel Loueke voor Newvelle de cd Hope. Dit project werd in LUX gespeeld.
[caption id="attachment_12447" align="aligncenter" width="700"] Kevin Hays wekte de indruk het stijlboek jazzpiano af te werken.[/caption]
Dat alles zag er veelbelovend uit, maar het resultaat viel wat tegen. Loueke voorzag het pianospel van accenten, soleerde hier en daar kort, maar van een echte uitdaging was weinig sprake. Beiden hadden zich verscholen in hun eigen intieme cocon en zongen ook een beetje, waardoor de muziek wel erg introvert bleef.
[caption id="attachment_12448" align="aligncenter" width="400"] Lionel Loueke kon op gitaar niet echt imponeren.[/caption]
Het had allemaal een stuk spannender gemogen, en dat vond een deel van het publiek, dat voortijdig de zaal verliet, kennelijk ook. We moesten het nu doen met enkele mooie geïsoleerde momenten met name van Hays die de indruk gaf het hele stijlboek jazzpiano af te werken, van vrije improvisatie tot een Mose-Allison-achtige zang-piano-solo.
Tekst en foto’s TOM BEETZ
Seizoensopening jazz theater LUX
LUX Nijmegen, 26 september ‘19
HUMAN TRAITS
Kika Sprangers - sopraan- en altsaxofoon
Remi J. Edson - fluit
Koen Smits - trompet
Romain Bly - hoorn
Emilio Tritto - basklarinet
Anna Serierse - zang
Laura Polence - zang
Marit van der Lei - zang
Koen Schalkwijk - piano en Wurlitzer
Alessandro Fongaro - contrabas
Willem Romers – drums
Karen van Gilst -video's
In bovenstaande recensie schreef ik: 'Nijmegen had enkele decennia geleden met de JIN (Jazz in Nijmegen) een van de meest succesvolle en gezichtsbepalende jazzpodia van ons land.'
De Nijmeegse saxofonist Bo van de Graaf meldt dat het niet de JIN was die Nijmegen een belangrijke plaats in de jazzscene bezorgde, maar de WIM (Werkgroep Improvisatie Muziek). De WIM programmeerde progressieve en avant-garde jazz en was vanaf 1977 verantwoordelijk voor het jazzpodium O42. In die tijd bestond ook de JIN, maar die programmeerde voornamelijk mainstream-jazz in het Nijmeegse café The Shuffle. Bij het faillissement van O42 heeft de directeur van O42 allerlei bestaande stichtingen geliquideerd, waaronder de WIM. LUX werkt nu samen met onder andere de JIN, dat tegenwoordig overigens een stuk avontuurlijker programmeert dan destijds.
Ook de reactie van Harold van Grinsven (zie hieronder bij 'Reacties') snijdt tot op zekere hoogte hout. Mijn punt was dat sinds het einde van O42 (in 2000) ‘beloofd’ was dat LUX de jazzactiviteiten zou overnemen. Daar is weinig van terecht gekomen en de diverse jazzactiviteiten in Nijmegen waren tamelijk ongecoördineerd en niet alle even succesvol. Sinds Brebl weer een vast jazzpodium biedt gaat het een stuk beter, maar dat is dus pas de laatste vier jaar het geval, net als het Festival Jazz International dat dit jaar zijn vierde editie beleeft. Mijn opmerking ‘de laatste jaren’ is dus een beetje onzorgvuldig gekozen. Het gaat met name om de periode 2000-2015 waarin (te) weinig gebeurde om Nijmegen weer op de jazzkaart te zetten.
