Het jaarlijkse festival November Music, dit jaar onder leiding van de nieuwe artistieke directeur Marieke Hopman, is sinds de eerste versie in 1993 uitgegroeid tot de showkamer van alle soorten muziek die stijlgrenzen overschrijden. En zich bij voorkeur niets aantrekken van hokjes. De Pakistaans-Amerikaanse zangeres Arooj Aftab trekt zich als zangeres hoe dan ook niets aan van hokjes en graait uit soefimuziek, poëzie, jazz, folk, klassiek, elektronica en ambient haar eigen mix bij elkaar. In de grote uitverkochte Casinozaal van het Theater aan de Parade werd dat met het grote Metropole Orkest duidelijk gemaakt.

Jarenlang was de leuze van November Music ‘Muziek van nu door de makers van nu’. Met deze 33^ste editie is dat nu de slogan ‘Where sounds become stories’ geworden. Het zijn overigens nog steeds de musici van nu die de dienst in het programma uitmaken. Arooj Aftab is het archetype van zo’n muzikant. Tot voor kort had hier nog vrijwel niemand van de in 1985 in Ryad, Saoedi- Arabië geboren Pakistaanse Arooj gehoord, maar haar in 2021 uitgekomen album Vulture Prince bracht een schokgolf teweeg. Haar eigenzinnige muzikale mix bracht menig recensent ertoe om alle woorden met een overtreffende trap over haar uit te storten.

Arooj Atab kwam in een zee van rood licht het podium op, om met het Metropole Orkest nummers van haar voorlaatste album Love in Exile te zingen. Dat album met een kleine bezetting waarin pianist Vijay Iyer een prachtrol speelt, laat Arooj horen als een kwetsbare vrouw die met haar diepe stem indringende poëzie in de klassieke Pakistaanse taal Urdu zingt. Met het Metropole Orkest met zijn enorme strijkerssectie en indrukwekkende blazers, klonk dat nu anders. 

Soms door wat zoetigheid over de zang te strooien, soms door het aanbrengen van pittige accenten. De samenwerking van Arooj en Metropole, die op North Sea Jazz van 2023 begon, werd eerder magistraal genoemd. Geen woord teveel, maar de vraag kwam wel op of Arooj dat nodig heeft. Het Metropole zette de dramatiek extra aan, soms ten koste van diepte in Aroojs stem. Smart en schoonheid vochten nog steeds om de aandacht, en Arooj bleef integer in haar uitvoering en missie. Met teksten in Urdu die onverstaanbaar bleven. 

Tot de helft van haar optreden werd niets gezegd of uitgelegd. Het podium was inmiddels in diepblauw licht gezet toen Arooj kort meedeelde dat de gezongen nummers, zoals vrijwel alle liedjes, over de liefde gingen. Deze weinig verrassende en nuttige toelichting leidde tot een merkwaardig moment, toen een medewerker met een dienblad en een paar glaasjes whiskey twee of drie mensen in het publiek bediende. Om jullie om te kopen, zei Arooj, maar eigenlijk om te laten horen dat de rest van haar optreden liedjes van haar nieuwste album Night Reign waren. 

Om te beginnen met het nummer Wiskey, gezongen in Urdu. Liedjes die het voor het Metropole nodig maakten gebruik te maken van vrolijker arrangementen. Minder droevig van sfeer en met een vleugje jazz toegevoegd, wat uiteindelijk leidde tot een beschaafd dorpsfeest in Pakistan. De whiskey had zijn werk gedaan. De fraaie stem, de onverstaanbare teksten, en de sfeer lieten ons daarna meeslepen naar de droomwereld van Arooj, als in een sprookje uit duizend-en-een nacht. 

Gitarist Gyan Riley en violist Dorian Donovan Thomas, beiden uit haar eigen band, lieten in een fraai arrangement van Darcy James Argue horen dat de gitaar de rol van de sitar kan innemen, terwijl de viool van Thomas het Metropole zelfs even kon doen vergeten. Want hoe goed ook, het meer van het Metropole Orkest hoeft niet altijd beter te zijn dan het minder van een duo.

Tekst en foto’s TOM BEETZ

AROOJ AFTAB & METROPOLE ORKEST

November Music

Theater aan de Parade, Den Bosch, 9 november 2025

Metropole Orkest o.l.v. dirigent Jules Buckley

Arooj Aftab – zang
Gyan Riley – gitaar
Federico Nathan – viool

www.novembermusic.net