Vrije symfonische jazz in goede handen bij NL-SWITCH Orchestra
Alleen de titel al: ‘The Birth of Free Symphonic Jazz’. Degene die niet zo erg thuis is in de vele jazzvormen die er zijn, zou kunnen denken dat het een geintje is, vrije symfonische jazz. Maar dat is allerminst het geval. Het NL-SWITCH Orchestra, dat tekent voor deze prachtige cd, spéélt die vrije vorm.
Met zeven man vorm je uiteraard geen symfonie-orkest, maar door creatieve invullingen fabriceert dit septet wel degelijk een orkestraal geluid. Dat dit niet per se nodig is, bewijzen de fraaie gas-terug-elementen waarmee de muziek ook is opgebouwd. Eén-tweetjes tussen instrumenten, maar ook wijdere perspectieven wanneer ook ander instrumenteel gerei zich aandient.
The Birth of Free Symphonic Jazz moet worden gezien als een requiem voor klarinettist en componist Theo Jörgensmann, maar tevens als een eerbetoon. Want de Duitser, die in Nederland veelvuldig én nadrukkelijk zijn voetsporen heeft nagelaten, overleed drie maanden geleden, op 6 oktober. De opnamen van dit bijzondere album dateren van 11 januari, toen de zeven muzikanten zich groepeerden in de Schotse Internationale Kerk in Rotterdam. Jörgensmann was daarbij en leverde zoals gewoonlijk een opvallende bijdrage op klarinet. Niet verwonderlijk, want hij was daar een meester op.
De klarinet speelt sowieso een hoofdrol op The Birth of Free Symphonic Jazz. Want er klinken er meer, van de hand en mond van Oriol Máres. Waarmee Theo Jörgensmann nogmaals eer wordt aangedaan, want hij was zonder meer een van de pioniers die heeft bijgedragen aan de plek die de klarinet in de moderne, vrij geïmproviseerde muziek heeft ingenomen.
Wat het orkest betreft: dit bestaat pas een dik jaar. Op 11 januari gaf het zijn eerste concert en dat is meteen vastgelegd op deze The Birth of Free Symphonic Jazz. De bezetting bestaat uit jonge en gearriveerde musici, die ieder vanuit hun eigen specialisme bijdragen aan het concept van het orkest: filmische muziek met cartooneske humor mengen met impressionistische romantiek. Klinkt ingewikkeld misschien, maar alles wordt goed gemaakt, omdat de meeste van de vijf composities op de plaat toewerken naar een boodschap die je ‘licht spiritueel’ zou kunnen noemen. Zoals Bert den Hoed, initiatiefnemer van het Northern Light Switch Orchestra het omschrijft: ‘De noodzaak om met verbeelding een betere wereld te creëren’.
Daarin is het orkest zeker geslaagd. Hoewel je een enkele keer kunt denken dat je de vrije bewegingen van de uitvoerders al vaker hebt gehoord – maar kom je daar onderuit bij geïmproviseerde muziek? – is het vooral de interactie tussen de instrumenten die telkens nieuwe impulsen oplevert. Lyriek speelt daarbij een rol, romantiek misschien ook, maar altijd is er de zucht van vrijheid die de muziek kust en de ongebondenheid van de uitvoerders binnen de grenzen van de symfonische samenklank houdt. Hoe moeilijk dat ook is.
RINUS VAN DER HEIJDEN
NORTHERN LIGHT SWITCH ORCHESTRA
The Birth of Free Symphonic Jazz
Theo Jörgensmann - klarinet
Albert van Veenendaal - geprepareerde piano
Bert den Hoed - toetsen
Oriol Máres - klarinetten
Pablo Cruz - tenorsaxofoon
Jonathan Ho - contrabas
Friso van Wijck - drums
