Wie Ed Verhoeff enigszins kent, zal zeker ooit zijn bescheidenheid en zachtaardigheid zijn opgevallen. Zouden die eigenschappen er de oorzaak van zijn dat de gitarist voor één keer uit zijn schulp kroop en zijn nieuwe album ‘Dear Fathers’ in de schijnwerper wil plaatsen? JazzNu ging op onderzoek uit.

Ed Verhoeff vond het na vijfendertig jaar tijd om uit de anonimiteit te treden en aandacht te krijgen als bandleider. Beetje vreemd, deze bescheiden smeekbede, want Ed Verhoef heeft al vijf albums op zijn eigen naam staan. “Klopt, maar die hebben nooit voldoende aandacht gekregen. Ik heb zelf gekozen voor die bescheidenheid en te weinig gedaan om aandacht op mijzelf te laten richten. Deze plaat moet hier verandering in brengen.”

“Ik ben vaak weg gezet als een veelzijdige gitarist. Ooit was ik de beste latin-gitarist. Met alle projecten waaraan ik werk is die veelzijdigheid nu eenduidig. Heel bot gezegd komt het er op naar dat ik mezelf niet meer zo wil aanpassen. Ik wil geen sideman meer zijn op de achtergrond. Daarin ben ik veranderd, ik  had dat ook op mijn 25e kunnen roepen, maar toen heb ik dit niet gedaan. Nu ik 59 jaar ben denk ik, tja…”

Wellicht om die reden heeft de gitarist/componist een intiem onderwerp gekozen: Dear Fathers gaat over de relatie van Verhoeff als vader en zijn kinderen. Maar hij haast zich te zeggen dat het over alle vaders gaat. Het begon allemaal toen hij veertien jaar geleden naast het bed van zijn dochter zat, omdat ze niet kon slapen. Er vormden zich ideeën in zijn hoofd, waaruit “het liedje Children Song ontstond, dat ik in 2016 op het album Cloud Chamber met Paul Berner (en het Dudok Quartet, rvdh) uitbracht. Een paar jaar later vroeg mijn zoon Saul, die toen al 19 jaar was: waarom heb je nooit zo’n liedje voor mij gemaakt? Hij bedoelde het grappig, maar ik dacht: hij heeft gelijk. Het is alleen iets groter uitgepakt en is Dear Fathers geworden.”

Het album kende niettemin een lange voorbereiding. “Ik vroeg me af hoe de relatie met mijn kinderen was, waar we samen doorheen gingen. Er ontstonden emoties die gingen sudderen, ik kwam daarna op een melodie uit en toen rees de vraag hoe ik daaruit een liedje kon construeren. Dat werd het eerste liedje For Saul. Het werd een groot onderwerp, maar stond tegelijk zo dichtbij. We hebben immers allemaal een vader. Het onderwerp werd groter en zo kwam ik op de titel Dear Fathers. Ik ben toen meer gaan schrijven over wat ik ervoer, het mocht niet te persoonlijk over alleen mijn dochter en zoon gaan. Ik heb het bewust breder getrokken door het alledaagser te maken. Ik spreek steeds vanuit mijn eigen vaderschap. Ik hoor veel van mijn dochter, wat ze bijvoorbeeld in haar schoolklas opdoet, dat er zoveel ouders zijn die zijn gescheiden, over kinderen die hun vader niet zien. Dat allemaal.”

Wat opvalt bij het beluisteren van de plaat is dat je vanaf de eerste noten een ongekende swing hoort. En een organisch gemak waarmee Ed Verhoeff die swing neer legt. “Klopt helemaal”, beaamt hij. “Ik dacht: ik moet aan de bak. Ik heb hard moeten werken. Mijn eigen carrière houd ik altijd vast, daar heb ik altijd gewoon aan gewerkt. Maar ik was wel sideman. Nu besloot ik: ik ga doen wat ik wil doen. Naast een aantal groepen waarin we lekker aan het spelen zijn ontwikkel ik me verder, zodat ik meer op de voorgrond kan treden.”

Dear Fathers wordt vertolkt door een nieuw kwartet van Ed Verhoeff, met Marcus Olgers op piano, ‘oudgediende’ en contrabassist Mark Haanstra en drummer Yorán Vroom. Het werd een hele zoektocht voor de leider. “De enige vaste factor was Mark, met wie ik al in Batik speelde. Mark is een ontzettend fijne gast, met heel veel kwaliteit en een enorme betrokkenheid. Met Yorán wil iedereen spelen. Voor hem is groove wel iets meer dan goed drummen. Zijn gelaagdheid is fenomenaal. Marcus ken ik al heel lang, was hem een beetje kwijt geraakt. Ik kwam hem weer tegen en had gelijk weer een fijne klik. Hij heeft een jazzachtergrond, maar speelt ook bij Ilse de Lange. Hij doorgrondt heel erg wat een lied nodig heeft en denkt ook als producer.”

Het denkwerk van Ed Verhoeff voor dit album heeft veel tijd gevergd. Het componeren ook. Is er dan nog ruimte voor improvisatie? “Het is een beetje van alles geworden. Improvisatie is meestal ontstaan vanuit de compositie. Soms is er sprake van een baspartij, dan van een break. En pianist Marcus bedenkt veel betere dingen dan ik kan. Door een aantal concerten zijn de stukken wel gegroeid. Ik heb doordat ik de stukken schreef een beetje richting aangegeven, maar de inbreng van de andere musici was belangrijk. We hadden daarvoor weinig woorden nodig.”

Vanwege de intieme band vader/kind had Ed Verhoeff de muziek wellicht dichter bij zichzelf kunnen houden en een soloalbum kunnen maken. Daar is hij het niet mee eens. “Ik heb dat niet gedaan vanwege praktische redenen. Ik heb een aantal projecten gedaan met Paul Berner, Angelo Verploegen, Ilja Reijngoud, Izaline Calister. Maar ik wilde al sinds 2018 een kwartetalbum maken, dat was al sinds 2009 niet meer gebeurd.”

En na de tournee met Dear Fathers die eind mei afloopt, wat gaat er verder met het nieuwe kwartet gebeuren? “Ik wil nog even op dit album verder draaien. Ik zie wat er zich nu afspeelt als aanloop naar meer. Ik hoop dat ik met dit album iets neerzet waarbij mensen zeggen: oh ja! En ja, ik zal later wel weer met iets anders komen, maar nu even niet. Als het aan mij ligt gaan we met z’n vieren gewoon door.”

Tussen de bedrijven door speelt Ed Verhoeff ook nog met Kaaskop, met contrabassist Boudewijn Lucas en drummer Lucas van Merwijk. Het trio wil de rijke Nederlandse muziekerfenis eren. In de meest brede zin, tot Aan de Amsterdamse grachten toe. “Het idee voor Kaaskop ontstond bij Lucas, ik herken er mezelf heel erg in. Tegen mijn conservatoriumstudenten uit bijvoorbeeld Nepal of waar dan ook vandaan zeg ik altijd: vergeet je roots niet. Lucas zegt tegen zijn leerlingen precies hetzelfde. En dus zeiden we tegen elkaar: waarom doen wíj dit niet? We stelden een lijst met Nederlandse liedjes samen en ik voelde meteen dat we er iets mee hadden. De vraag was: kunnen we dit bewerken voor jazztrio? Het resultaat is dat mensen de muziek herkennen, vaak gaan mee neuriën, met elkaar gaan praten. De melodie is weliswaar leidend, maar soms staat deze wat verder af. En op het podium denk ik dan: mag ik er een gitaarliedje van maken?”

Dear Fathers speelt Ed Verhoeff op zijn vertrouwde Daniel Schlaman-gitaar. “Ik doe er alles mee. Wat de gitaar betreft ben ik heel erg eenkennig. Ik had ook kunnen kiezen voor een akoestische gitaar, maar dat klinkt vaak zo geforceerd. Met het Schlaman-instrument zeg ik: dit ben ik, boem, hier moet ik het mee doen.”

LEES HIER DE RECENSIE VAN DEAR FATHERS

www.edverhoeff.com